“Indrukwekkend om te zien hoe robots mensen echt kunnen helpen”

Op vrijdag 6 maart bezochten leerlingen van het zesde jaar Latijn-wetenschappen van het Scheppersinstituut Mechelen het onderzoekscentrum BruBotics. Het centrum van de Vrije Universiteit Brussel staat bekend als een plek waar mensgerichte robotica wordt ontwikkeld: technologie die niet alleen machines slimmer maakt, maar vooral mensen ondersteunt in de zorg, de industrie en het dagelijks leven.

Op zoek naar inspiratie voor je lessen? Bekijk ons aanbod hier.

Hoe kan je leerlingen beter tonen waar wetenschap toe kan leiden en welke maatschappelijke impact robotica kan hebben dan in BruBotics, het interdisciplinair onderzoekscentrum van de VUB? De zesdejaars die vandaag een rondleiding krijgen in het centrum, kijken alvast hun ogen uit. Want op welke andere plek word je letterlijk omringd door exoskeletten, protheses en robots in alle maten en vormen? "Welkom bij BruBotics", steekt doctoraatsonderzoeker Stijn Kindt van wal. "Hier werken verschillende onderzoeksgroepen samen rond mensgerichte robotica en AI. Concreet ontwikkelen ingenieurs, bewegings-, computer- en sociale wetenschappers technologie die onze levenskwaliteit en werkomstandigheden moet verbeteren."

"Deze exoskeletten ondersteunen zware hefbewegingen en verkleinen zo de kans op blessures op de werkvloer"

Hij toont hoe robots worden ontwikkeld die hun omgeving begrijpen via camera's en sensoren, zodat ze veilig met mensen kunnen samenwerken. Een robotarm kan een fragiele beker oppakken zonder die te breken, omdat hij precies voelt hoeveel kracht nodig is. Exoskeletten worden dan weer gebruikt in de zorg om mensen een betere mobiliteit te geven, of in de industrie om werknemers te ondersteunen bij zware fysieke arbeid. Ook zelfhelende materialen behoren tot het werkdomein. Denk aan een autoband die zichzelf repareert nadat er een spijker werd uitgehaald. Technologie moet vooral een hulpmiddel zijn, geen vervanging van menselijke mogelijkheden, onderstreept Kindt. BruBotics onderzoekt zelfs sociale robots die in therapie kunnen worden ingezet, bijvoorbeeld om kinderen met een autismespectrumstoornis te helpen communiceren en zich veiliger te voelen.

Stijn Kindt, doctoraatsonderzoeker VUB

Of je kan slapen met zo'n exoskelet? Hoeveel zoiets kost en hoelang het duurt voor het op de markt komt? Dat de leerlingen geboeid zijn door de materie, blijkt uit hun vele vragen. Ze leren onder meer dat sommige exoskeletten al commercieel bestaan - ook in België - maar dat nieuwe toepassingen jarenlang getest moeten worden om veilig en betaalbaar te zijn. Na een korte presentatie worden de leerlingen op sleeptouw genomen door collega-onderzoekers. Eén van hen is Elias Thiery. Hij studeerde af als burgerlijk ingenieur robotica en is nu voltijds bij BruBotics aan de slag. "Deze exoskeletten ondersteunen zware hefbewegingen en verkleinen zo de kans op blessures op de werkvloer", legt hij uit. Hij toont ook hoe sensoren spieractiviteit meten en hoe protheses mensen die bijvoorbeeld een onderbeenamputatie hebben gehad, kunnen helpen om opnieuw te lopen.

De zesdejaars krijgen ook de kans om zelf te experimenteren: EMG-sensoren registreren de elektrische signalen van hun spieren, waarmee ze een computerspel aansturen. Plots wordt zichtbaar hoe lichaam en technologie kunnen samenwerken, een principe dat ook in prothesetechnologie wordt gebruikt. De prothesedemo maakt dat nog tastbaarder. Leerlingen proberen te stappen met passieve protheses en ervaren hoe uitdagend dat is. "Mensen met een passieve beenprothese verbruiken gemiddeld 25% meer energie." De onderzoekers leggen ook uit waarom testfases essentieel zijn. "Protheses en exoskeletten worden vaak helemaal op maat van de gebruiker gemaakt en afgesteld om een optimale pasvorm, comfort en functionaliteit te garanderen."

Voor de leerlingen wordt het een dag die meer biedt dan een kennismaking met wetenschap. Ze zien hoe innovatie concrete oplossingen kan bieden - van revalidatie tot dagelijkse ondersteuning en sociale toepassingen - en krijgen een beter beeld van wat onderzoekers bij BruBotics doen. Sommigen zijn onder de indruk van de mogelijkheden, anderen stellen kritische vragen over de maatschappelijke impact van robots. Maar iedereen is er na dit bezoek wel van overtuigd hoe robotica een essentieel verschil kan maken in een mensenleven, zowel in het bedrijfsleven als in de gezondheidszorg.

Stijn Kindt over BruBotics en zijn specifieke rol

Stijn Kindt: "BruBotics is een plek waar we proberen technologie dichter bij mensen te brengen. Robotica gaat niet alleen over machines, maar over samenwerking: hoe kunnen we systemen ontwikkelen die mensen helpen bewegen, herstellen of veiliger werken? Dat kan gaan van exoskeletten en protheses tot sociale robots die ondersteuning bieden, en die we hier efficiënter, lichter en betaalbaarder proberen te maken. Als ingenieur elektromechanica vind ik het fascinerend om dagelijks in contact te komen met de nieuwste technologieën. Ik hoop dat we die passie vandaag kunnen overbrengen op de nieuwe generatie onderzoekers."

Wat vonden de leerlingen zelf van de rondleiding?

Gijs Moldermans: "Ik dacht altijd dat protheses motoren en batterijen nodig hadden. Vandaag leerde ik dat er ook passieve systemen bestaan met rekkers en andere krachten. Dat was verrassend. Ook dat spieren elektrische signalen geven wanneer je ze opspant, vond ik interessant. Ik wil graag industrieel ingenieur worden, dus wie weet kom ik vroeg of laat nog in contact met robotica."

Marten Salmon: "Het is nieuw voor mij dat je elektrische signalen van spieren kan meten en gebruiken om technologie aan te sturen. Daardoor kunnen protheses en exoskeletten beter samenwerken met het lichaam. Dat toont hoe wetenschap mensen echt kan helpen. Zelf denk ik eraan om geneeskunde te gaan studeren, dus ik vond het uitermate boeiend om te zien hoe robotica wordt ingezet in de gezondheidszorg."

Katherina Van der Kelen: "Robots kunnen in de toekomst praktische taken overnemen, bijvoorbeeld in restaurants of in andere jobs. Dat lijkt handig, zolang het mensen niet volledig vervangt. Ook door zelf een prothese uit te testen besefte ik hoe ze iemand kan helpen om terug te stappen, maar ook hoe arbeidsintensief dat is. Ik wil geneeskunde studeren, dus de inzet van robots in de medische wereld spreekt me zeker aan."

Yuno Dayers: "Sommige robots die praten of reageren met AI vond ik een beetje vreemd. Maar technologie die mensen helpt, zoals protheses en sociale robots, is vooral een heel positieve evolutie. Als iemand daardoor opnieuw kan bewegen of zich beter kan ontwikkelen, kan dat een groot verschil maken. In de toekomst denk ik wel dat robotica kan helpen om een menselijk lichaam sneller in kaart te brengen, en een diagnose te stellen. Ik wil graag geschiedenis studeren, dus allicht zal ik zelf geen robots maken, maar de interesse is er wél."

Activiteiten voor klassen

Gastlessen, labobezoeken, workshops, wedstrijden, webinars, masterclasses ... de Vrije Universiteit Brussel geeft leerlingen een voorproefje van het baanbrekend onderzoek dat aan onze universiteit gedaan wordt. Ben je leerkracht? Schrijf je klas in voor één van onze schoolactiviteiten.

Ontdek ons aanbod

Ondersteuning voor leerkrachten

Ben je leerkracht en op zoek naar bijscholing of educatieve tools voor in de klas? Wil je je leerlingen graag helpen bij het maken van hun studiekeuze?

Ontdek ons aanbod