Sociaal neurowetenschapper over robotonderzoek

Sociaal neurowetenschapper over robotonderzoek

Kinderen op laagdrempelige manier laten kennismaken met wetenschap

Sociaal neurowetenschapper Ann Hogenhuis stond op donderdag 26 februari met een allerschattigst robotje voor de klas. Ze vertelde leerlingen van groep 5 tot en met 8 over haar onderzoek, en hoe het is om onderzoeker te zijn. "Het was een hele leuke klas, ze waren echt enthousiast!"

Kwam het doordat het een van de eerste lentedagen was? Ann Hogenhuis weet het niet precies. "Maar sommige kinderen waren wel heel druk! Toch vind ik dit echt leuk om te doen; er zijn in zo'n groep altijd wel twee of drie kinderen die het heel interessant vinden."

Ann deed mee aan Zoek het uit! On Tour, een initiatief waarbij medewerkers van het Centrum voor Wetenschap en Cultuur de Utrechtse wijken in trekken om kinderen op een laagdrempelige manier te laten kennismaken met wetenschap. In dit geval werkte het CWC samen met de Brede School Utrecht en ging er dus ook een échte onderzoeker mee, tot enthousiasme van de leerlingen.

Wat doet een onderzoeker?

Promovendus Ann Hogenhuis doet onderzoek bij Sociale, Gezondheids- en Organisatiepsychologie. Dit was bepaald niet de eerste schoolklas die ze voor zich had. "Ik ga veel naar scholen toe. Dat kost me niet veel moeite want ik heb mijn presentatie inmiddels wel klaar. Ik hoop kinderen nieuwsgierig te maken naar wetenschap. Ik wil ze laten zien dat je als onderzoeker echt een leuk en creatief beroep hebt, waarbij je overal en nergens naartoe gaat en met heel veel mensen samenwerkt."

Rood of groen? Kaartjes omhoog!

Anns onderzoek gaat over hoe artificial intelligence gezinsdynamieken kan beïnvloeden en of we dit kunnen terugzien in de hersenen. Met concepten als 'gezinsdynamiek' viel Ann de basisschoolleerlingen natuurlijk niet lastig. "Maar ik had wel een robotje bij me. Ik vroeg: zou je bevriend kunnen worden met een robot? Door rode en groene kaartjes in de lucht te steken gaven de kinderen antwoord, en praatten we over hoe je reageert op een robot. Ze werden het liefst bevriend met robots die er lief uitzien of die je huiswerk kunnen maken. Maar een robot die je ouders kan helpen met koken, zagen ze ook wel zitten."

Een groot publiek bereiken

Haar onderzoeksonderwerp is best complex om uit te leggen, maar is maatschappelijk heel relevant. Om die maatschappij te bereiken, doet Ann ook mee aan allerlei andere public engagement-evenementen. Zoals in mei vorig jaar: het wetenschapsfestival KennisKnetters. "Je bereikt daar een heel groot publiek! Ik deed daar mee aan de Feit of Fabel-quiz." In augustus stond ze met haar collega's en onderzoekers van de Universiteit Leiden op Lowlands. Met Ruud Hortensius werd ze geïnterviewd voor De Nacht van NTR Wetenschap.

Gezin met badmutsen op aan tafel

Ook voor haar onderzoek verlaat Ann het Langeveldgebouw regelmatig. "We doen veel metingen bij gezinnen thuis. Daarvoor hebben we een mobiel lab en we nemen ook een robotje mee. Dan zit er dus een gezin met zo'n fNIRS-badmuts op aan tafel, zodat wij kunnen registreren wat er gebeurt in de hersenen. Hoe verbonden zijn de gezinsleden met elkaar, hoe werken ze samen? En welke verandering zien we in de hersenen als tools als Alexa, Siri of Google Home AI hun intrede doen in een gezin? Dat soort slimme speakers helpt vooral bij praktische taken, maar wordt ook al sociaal ingezet: AI in het gezin als vriend of hulpje. Wat voor gevolgen heeft dat? Dat willen we onderzoeken."