Fiona, terug uit Cuba: “De sancties van de VS zijn een directe aanval op het menselijk leven”

1. Home
2. Nieuws

Fiona, terug uit Cuba: "De sancties van de VS zijn een directe aanval op het menselijk leven"

woensdag 4 februari 2026

Fiona Pestieau, laatstejaarsstudente geneeskunde en voorzitter van Comac op de medische campus van de ULB, tijdens haar stage in Cuba.

Fiona arriveerde in Cuba een paar uur voordat de Venezolaanse president Maduro werd ontvoerd door de Verenigde Staten, die zo niet alleen Venezuela zelf, maar de hele regio willen destabiliseren.

"Perfecte timing...", zegt Fiona vandaag niet zonder enige ironie. Nu de internationale spanningen toenemen en het Caraïbische eiland het risico loopt op destabilisatie of zelfs een invasie door de VS, benadrukt de toekomstige arts de dringende noodzaak van actieve internationale solidariteit om de gezondheidszorg en de soevereiniteit van Cuba te beschermen.

Wat heeft je ertoe aangezet om stage te lopen in Cuba?

Fiona Pestieau. Ik ben momenteel mijn studies geneeskunde aan het afronden en ben actief als voorzitter van de Comac-afdeling aan de medische campus van de ULB. Ik ben van plan om huisarts te worden en aan de slag te gaan bij Geneeskunde voor het Volk (een netwerk van groepspraktijken, opgericht voor de PVDA, nvdr).

Voor ons laatste trimester kregen we de kans om een vrije stage in het buitenland te volgen. Een bevriende student die daar al stage had gelopen, vertelde me over de uitmuntendheid van de Cubaanse ziekenhuisartsen. Ik greep deze kans aan om zelf de gezondheidszorg daar te ontdekken, want die wordt erkend als een van de beste ter wereld.

Je had Cuba ook al bezocht in 2023. Wat is ondertussen veranderd?

Fiona Pestieau. Wat mij het meest heeft getroffen, is de snelle verslechtering van de materiële situatie. De straten van Havana zijn veel vuiler geworden omdat de vuilniswagens door een gebrek aan brandstof niet meer langskomen, wat leidt tot een toename van muggen en ziektes.

De kosten van levensonderhoud zijn geëxplodeerd: een eenvoudig pak koffie kost nu 2.500 peso, ongeveer 5 euro, terwijl het gemiddelde loon 5.000 peso bedraagt. Het is alsof we de helft van ons salaris betalen voor één enkel pak koffie.

Ondanks die precaire omstandigheden tonen de Cubanen een ongelooflijke veerkracht en blijven ze inzetten op solidariteit en collectieve oplossingen.

Hoe heb je als student geneeskunde het gebrek aan middelen in de ziekenhuizen ervaren?

Fiona Pestieau. Ik had er een enorm gevoel van frustratie bij. Door de illegale blokkade van de VS kunnen essentiële geneesmiddelen het land niet worden ingevoerd. Op de spoeddienst zag ik tekorten aan Salbutamol, een medicijn dat astmapatiënten nodig hebben, en op sommige dagen hadden we zelfs geen pijnstillers meer. Ik was aangedaan door patiënten die leden aan nierkolieken en die ondraaglijke pijnen uitstaan, die we niet onmiddellijk konden verlichten. We moesten wachten tot de familie op de zwarte markt medicijnen vond of hopen op een snelle levering.

Je voelt dat het principe van gratis gezondheidszorg door de blokkade onder druk staat, omdat mensen steeds vaker zelf hun plan moeten trekken en op straat antibiotica moeten kopen. Het is verschrikkelijk om iemand te zien lijden en niets te kunnen doen, terwijl wij hier alles binnen handbereik hebben.

Wat is de concrete impact van de stroomonderbrekingen op de bevolking?

Fiona Pestieau. Het is niet alleen een kwestie van geen licht meer hebben. Tijdens mijn derde week kregen we te maken met stroomonderbrekingen van meer dan tien uur per dag. Zonder elektriciteit is er geen telefoonnetwerk om te communiceren, bederft het vlees in de diepvriezers en valt ook de ventilator uit, terwijl het 30 of 40 graden is. Dat is geen detail, want leven in die benauwde hitte is uitputtend. Erger nog, in Havana heb ik een huis in brand zien vliegen door een elektrisch incident dat veroorzaakt werd door die herhaalde stroompannes.

Het tekort aan olie verlamt het hele land: de landbouwproductie daalt door een gebrek aan kunstmest en machines, en het transport staat stil, waardoor er eindeloze rijen voor de benzinestations staan.

Je was erbij toen de president van Venezuela, een land dat van oudsher erg dicht bij Cuba staat, werd ontvoerd. Hoe reageerde Cuba op de dreigementen van de VS?

Fiona Pestieau. Ik arriveerde net toen Maduro werd ontvoerd. De volgende ochtend, in slechts drie uur tijd, verzamelden duizenden Cubanen zich aan de Amerikaanse ambassade in Havana om te protesteren. Ik was erg onder de indruk.

Cubanen hebben een zeer scherp politiek bewustzijn. Ze weten dat als de Verenigde Staten Venezuela aanvallen, ze dat doen om daarna Cuba ten val te brengen. Want de twee landen helpen elkaar, vooral met olie. Er heerst echte bezorgdheid, maar ook historische trots. Tijdens de Mars van de Fakkels (Marcha de las Antorchas, ter herdenking van de geboortedag van onafhankelijkheidsheld José Martí, nvdr) verklaarde de voorzitter van de Studentenfederatie luid en duidelijk dat hun generatie zich nooit zou onderwerpen aan het VS-imperialisme.

Trump bedreigt nu alle landen die olie aan Cuba leveren met nieuwe invoerheffingen...

Fiona Pestieau. Bewust de oliebevoorrading in het vizier nemen, zoals Trump doet, is misdadig. Het doel is om de ziekenhuizen en de voedselproductie lam te leggen. Een bevolking die zichzelf niet meer goed kan voeden en geen toegang meer heeft tot behandeling voor bloeddruk of diabetes is gedoemd om jonger te sterven. Dit is een directe aanval op het menselijk leven.

Bovendien stelde ik vast dat er een agressieve informatieoorlog wordt gevoerd. Op sociale media, zoals Instagram, verspreiden algoritmes massaal berichten waarin wordt opgeroepen tot de val van de regering om de geesten te destabiliseren.

Welke boodschap wil je brengen sinds je terugkeer?

Fiona Pestieau. We mogen Cuba niet in de steek laten. De artsen ter plekke blijven elke dag met voorbeeldige moed vechten, ondanks het gebrek aan materiaal. Het is een les in waardigheid. In België moeten we solidariteitscampagnes doorgeven, zoals die van Cubanismo en Geneeskunde voor het Volk, die een lokale polikliniek ondersteunt.

Cuba steunen betekent vandaag tegen het imperialisme ingaan en een volk verdedigen dat, ondanks de dreiging van een invasie en economische verstikking, weigert om op te geven.

• Delen