MKiŚ w dialogu z gminami o ochronie złóż w planowaniu przestrzennym

Najważniejsze informacje:

• W Ministerstwie Klimatu i Środowiska odbyło się spotkanie i warsztaty dla samorządów dotyczące ochrony złóż kopalin w planowaniu przestrzennym oraz przygotowywania planów ogólnych zagospodarowania przestrzennego.
• MKiŚ prowadzi dialog z gminami, aby wypracować zasady ochrony złóż, które pozwolą łączyć rozwój lokalny z bezpieczeństwem surowcowym państwa.
• Uznanie złoża kopaliny za strategiczne nie oznacza decyzji o rozpoczęciu wydobycia ani automatycznego zakazu zabudowy.
• Ochrona złóż kopalin jest ustawowym obowiązkiem państwa funkcjonującym od kilkudziesięciu lat i ma charakter długoterminowy - wynika z odpowiedzialności za przyszłe pokolenia oraz potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego i gospodarczego.
• Ochrona złóż jest jednym z interesów publicznych i - zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju - jest ważona z potrzebami rozwoju lokalnego oraz prawami właścicieli nieruchomości.
• Spotkanie było elementem wsparcia gmin przygotowujących plany ogólne zagospodarowania przestrzennego, których uchwalenie jest warunkiem wypłaty środków z Krajowego Planu Odbudowy.

Ochrona złóż w dialogu z samorządami

Główny geolog kraju rozpoczął prace nad racjonalizacją podejścia do zasad ochrony złóż kopalin tak, aby lepiej uwzględniały potrzeby mieszkańców i wspierały rozwój gmin.

Dla zainteresowanych gmin zorganizowano spotkanie informacyjne z udziałem wiceministra Krzysztofa Galosa, głównego geologa kraju, na temat opiniowania planów ogólnych w zakresie ochrony złóż kopalin

Obecnie wiele gmin jest w trakcie przygotowywania planów ogólnych zagospodarowania przestrzennego, które - zgodnie z przepisami - są opiniowane przez administrację geologiczną, w tym ministra właściwego ds. środowiska.

Podczas spotkania przekazano wskazówki dotyczące opracowywania aktów planowania przestrzennego w zakresie zapewnienia ochrony złóż kopalin, aby ułatwić ten proces, ograniczyć liczbę negatywnych opinii oraz odmów uzgodnienia planów miejscowych. Poruszono również temat prac nad nową koncepcją podejścia do ochrony złóż kopalin, zarówno w ramach obowiązujących przepisów prawa, jak również w kontekście trwających prac nad nowelizacją Prawa geologicznego i górniczego.

Postępowanie w sprawie uznania złoża kopaliny za złoże strategiczne nie oznacza decyzji o wydobyciu. Niezależnie od tego, czy złoże kopaliny zostanie uznane za złoże strategiczne, podlega ono ochronie, co w niektórych przypadkach może wiązać się z ograniczeniami w zabudowie. Nie należy łączyć zakazu zabudowy z tym, czy złoże ma status złoża strategicznego.

Jak właściwie chronić złoża i interesariuszy planu miejscowego

Ochrona złóż kopalin nie jest rozwiązaniem nowym ani incydentalnym - stanowi element obowiązującego od kilkudziesięciu lat systemu prawnego, opartego na przepisach Prawa geologicznego i górniczego oraz Prawa ochrony środowiska.

Wiceminister Krzysztof Galos, Główny Geolog Kraju, podkreślał, że ochrona złóż kopalin jest ustawowym obowiązkiem państwa, niezbędnym dla bezpieczeństwa energetycznego, transformacji energetycznej oraz rozwoju gospodarki.

Postępowanie w sprawie uznania złoża kopaliny za złoże strategiczne, które podejmuje MKiŚ na podstawie ustawy, nie oznacza decyzji o wydobyciu. Nie wprowadza też nowych ograniczeń, w szczególności zakazu zabudowy, ponieważ również przed wprowadzeniem instytucji złóż strategicznych, organ mógł negatywnie zaopiniować akt planowania przestrzennego oraz odmówić uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy. Wszczęcie postępowania w sprawie uznania złoża za złoże strategiczne nie jest więc równoznaczne ani z decyzją o rozpoczęciu wydobycia, ani z przesądzeniem o kierunkach zagospodarowania danego terenu. Celem tej procedury jest ocena znaczenia określonych zasobów dla gospodarki i bezpieczeństwa surowcowego państwa, z uwzględnieniem kryteriów środowiskowych, przestrzennych i społecznych

- mówił prof. Krzysztof Galos.

Ochrona złóż jest jednym z interesów publicznych, który - zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju - jest ważony z innymi wartościami, w tym potrzebami rozwoju lokalnego. Proces ten odbywa się w ramach obowiązujących procedur administracyjnych, z udziałem gmin. W tym zakresie rola MKiŚ polega na opiniowaniu projektów planów ogólnych, uzgadnianiu projektów planów miejscowych oraz projektów decyzji o warunkach zabudowy dla terenów w zakresie udokumentowanych złóż kopalin.

Prowadzimy dialog i wypracowujemy z gminami rozwiązania kompromisowe, zgodne z zasadą zrównoważonego rozwoju

- podkreślał prof. Krzysztof Galos.

W Ministerstwie jesteśmy odpowiedzialni za bezpieczeństwo surowcowe państwa. Przy realizacji zadań związanych z planowaniem i zagospodarowaniem przestrzennym uwzględniamy uwarunkowania przestrzenne, istniejącą zabudowę oraz szukamy możliwości uwzględnienia potrzeb społeczności lokalnych

- dodał.

Bezpieczeństwo surowcowe i energetyczne państwa wymaga długofalowego planowania. Zwłaszcza w kontekście transformacji i niestabilności rynków energii wywołujących kryzysy energetyczne w Europie. Dostęp do surowców jest elementem bezpieczeństwa państwa. Ochrona złóż ma charakter długoterminowy i wynika z odpowiedzialności za przyszłe pokolenia. Dlatego przy realizacji tego zadania nie możemy opierać się wyłącznie na aktualnym stanowisku władz lokalnych.