Przepisy antydopingowe wymagają zmian

Prezes UODO Mirosław Wróblewski w korespondencji z Ministerstwem Spraw Zagranicznych wskazuje, że wykonanie wyroku TSUE w sprawie przepisów antydopingowych wymaga zmian w polskim prawie.

Uwagi te prezes UDODO przesłał do MSZ, który koordynuje wykonywanie wyroków Trybunału Sprawiedliwości UE, na ręce sekretarza stanu Ignacego Niemczyckiego. Ponieważ wyrok dotyczy sportowców, Prezes UODO przekazał to stanowisko do wiadomości ministrowi sportu i turystyki Jakubowi Rutnickiemu.

To kolejne wystąpienie Prezesa UODO w sprawie konsekwencji orzecznictwa TSUE dla ochrony prywatności w polskim prawie. W tej sprawie chodzi o wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 14 lipca 2026 r. w sprawie C-474/24 NADA Austria e.a.

W wyroku tym Trybunał uznał w nim, że:

• przetwarzanie danych osobowych na podstawie krajowych przepisów antydopingowych objęte jest RODO, jeśli przepisy te zakładają publikację nazwisk ukaranych sportowców, informacji o uprawianej przez nich dyscyplinie sportu, popełnionym naruszeniu oraz karze,
• informacja o tym, że dana osoba dopuściła się naruszenia antydopingowego, nie wchodzi w zakres pojęcia "danych dotyczących zdrowia" w rozumieniu art. 9 RODO, ale tylko wtedy, gdy nie zawiera wzmianki o nazwie lub kategorii substancji lub metody dopingu. To bowiem w połączeniu z innymi informacjami odnoszącymi się do tej osoby może wskazywać, nawet w sposób pośredni, na przeszły, obecny lub przyszły stan zdrowia. Jak wyjaśnił przy tym TSUE, "dotyczy to w szczególności sytuacji, w której ta osoba zażywa substancję lub stosuje zabronioną metodę ze względu na konkretne schorzenia, lecz nie wystąpiła o pozwolenie na stosowanie substancji w celach terapeutycznych, zgodnie z procedurą określoną we właściwych przepisach".
• RODO (art. 5 ust. 1 lit. a i c oraz art. 6 ust. 3 akapit drugi) nie stoi na przeszkodzie, by zgodnie z przepisami krajowymi publikować w internecie dane osobowe dotyczących sportowców ukaranych za naruszenie przepisów antydopingowych (z wyjątkiem sportowców uprawiających sport rekreacyjnie, osób wymagających szczególnej ochrony i "sygnalistów"), pod warunkiem że uregulowania te pozwalają administratorom dokonać publikacją indywidualnego wyważenia wchodzących w grę interesów.

Jak wynika z wyroku, walka z dopingiem jest celem interesu ogólnego. Publikacja informacji o naruszeniach przepisów antydopingowych odstrasza i zapobiega naruszeniom, zatem może przyczynić się do realizacji tego celu. Ponieważ jednak dochodzi tu też do ingerencji w prawo do prywatności, to w celu oceny wagi tej ingerencji należy uwzględnić między innymi charakter danych osobowych, a w szczególności potencjalnie szczególnie chroniony ich charakter, jak również rodzaj i konkretne warunki ich przetwarzania, w szczególności liczbę osób mających dostęp do tych danych oraz zasady tego dostępu.

W polskim prawie zasady zwalczania dopingu w sporcie są uregulowane w ustawie o zwalczaniu dopingu w sporcie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1258). W przeciwieństwie do regulacji prawa austriackiego, które było przedmiotem analizy TSUE we wspomnianym wcześniej wyroku, polska ustawa nie reguluje szczegółowo kwestii udostępniania danych osobowych sportowców w przypadku kary dyscyplinarnej za naruszenie przepisów antydopingowych.

Ustawa przewiduje jedynie możliwość orzeczenia przez panel dyscyplinarny podania treści swojej decyzji do publicznej wiadomości w określony sposób, zgodnie z zasadami Światowego Kodeksu Antydopingowego, jeżeli uzna to za celowe ze względu na okoliczności sprawy.

Przepisy Światowego Kodeksu Antydopingowego, a także przepisy antydopingowe POLADA, do których odsyła regulacja ustawowa określają zaś m.in.:

• zakres publikowanych danych - tj. dyscyplinę sportu, naruszony przepis antydopingowy, tożsamość zawodnika lub innej osoby winnej naruszenia przepisów antydopingowych, a także substancję zabronioną lub w stosownych przypadkach metodę zabronioną, oraz nałożone konsekwencje,
• czas publikacji - tj. okres dłuższy z następujących okresów: miesiąc lub okres obowiązywania kary dyskwalifikacji,
• czy też wyłączenia spod publikacji danych niektórych kategorii - osobę nieletnią, osobą chronioną lub zawodnikiem uprawiającym sport rekreacyjnie.

Tymczasem RODO jasno wskazuje, że podstawa prawna przetwarzania danych osobowych powinna być jasna i precyzyjna oraz określona w ustawie. Powinna ona zawierać cel przetwarzania, a także przepisy szczegółowe dostosowujące stosowanie przepisów RODO.

Prezes UODO zwraca więc uwagę, że polskie przepisy należy zmienić i doprecyzować.

Jednocześnie, zdaniem Prezesa UODO, wyrok Trybunału w sprawie C-474/24, NADA Austria e.a., ma wpływ na aktualną praktykę stosowania przepisów antydopingowych w zakresie publikacji danych sportowców. Aktualnie publikowane są bowiem informacje o substancji zabronionej lub metodzie zabronionej, które w powiązaniu z informacjami o tożsamości sportowca oraz innymi dostępnymi danymi o sportowcu, mogą oznaczać, że będą ujawnione informacje o stanie zdrowia sportowca (art. 9 rozporządzenia 2016/679).

DOL.0623.14.2024