Ardatz Atlantikoan erreferentea den nodo logistiko bihurtu nahi du Pasaiako Portuak

• Portu Agintaritzak finkatze- eta eraldatze-etapa bati hasiera eman dio 2025-2030 Plan Estrategikoaren aurkezpenarekin.
• Lehiakortasunaren, intermodalitatearen edo Ekonomia Urdinaren aldeko apustua izango dira ziklo berriaren erronka nagusietako batzuk.
• Ingurumenarekiko konpromiso irmoan oinarrituta, kaiak urteko 10 milioi euroko inbertsioa gainditu nahi du 2030era arte.

Pasaiako portuak badu bere ibilbide-orria 2030era arte, industriaren esparruan logistikako motor lehiakorra izateko, jasangarriagoa eta ekonomia urdinean murgilduagoa. Pasaiako Portu Agintaritzaren egoitzan egindako ekitaldian, Izaskun Goñi PPAko presidenteak eta David Candelario zuzendariak 2025-2030 Plan Estrategikoa aurkeztu dute jendaurrean.

Dokumentuak Pasaiako portua sendotzeko eta eraldatzeko etapa baten hasiera markatzen du, egungo espazioa optimizatuta, industria-espezializazioa eta trenbide-konektibitatea ardatz nagusi direla.

Erronka handiak eta jarduera-esparruak

Plan berriak 120 jarduera baino gehiago aurreikusten ditu, zortzi eremu estrategikotan kokatuak eta hurrengo ziklorako identifikatutako zazpi erronka nagusiri erantzuteko diseinatuak.

1. Pasaiako Portua Ardatz Atlantikoko nodo lehiakor gisa kokatzea.
2. Intermodalitaterako inbertsioak bultzatzea: Lezo-Gaintxurizketa plataforma eta Europako korridoreekiko trenbide-konexioak, hain zuzen.
3. Ingurumen- eta energia-jasangarritasuna indartzea.
4. Portu-hiria eraldaketa finkatzea, elkarbizitza harmoniatsua sustatuz.
5. Egungo trafikoak fidelizatzea eta handitzea.
6. Trafiko zein jardueretan dibertsifikatzea.
7. Ekonomia urdinari lotutako nitxo berriei bidea irekitzea, berrikuntza eta ekintzailetza sustatuz.

Zortzi eremu handiren esparruan (lehiakortasuna, berrikuntza, jasangarritasuna, digitalizazioa, nazioarteko merkataritza, ingurumenarekiko konpromisoa, pertsonak eta talentua zaintzea, eta kudeaketa arduratsua), plan estrategikoak 20 jarduera-ildo estrategiko biltzen ditu, ingurumenaren aldetik jasangarria, eko-proaktiboa, berritzailea, lehiakorra, udalerriarekin konprometitua eta segurua den portu bat sustatzeko.

Atlantikoko korridoreko posizionamendua foroetako presentziaren eta euro eskualdeko proiektuetan lankidetza aktiboaren bidez indartuko da. Aldi berean, lehiakortasuna bultzatzeko, Portu Agintaritzak bere azpiegiturak enpresa operadoreen eta merkatuaren eskarira bideratzea bilatuko du, kalitatezko zerbitzu eraginkorrak bermatzea, bai eta digitalizazioaren bidez administrazio-ikuskapen eta -izapideetan arintasun eta eraginkortasun handiagoa bermatzea ere.

Intermodalitatearen kasuan, PPArekin eta terminalekin lehorreko igarobideak optimizatzeko, kamioientzako eta merkantzia-trenentzako geralekuekin konektatzeko, portuko bide komunetan trafikoa kudeatzeko sistema automatizatu bat garatzeko eta Lezoko plataformaren proiektua bultzatzeko lan egingo da.

Jasangarritasunaren arloan, Pasaia portu eko-proaktibo eta ingurumenaren aldetik jasangarri bihurtzeko asmoa du, hainbat ekintzaren bidez, hala nola ingurumen-jardueren plan zuzentzaile bat zehaztuz, energia-kontsumoa optimizatuz edo deskarbonizazio-proiektuak eginez.

Aldi berean, belaunaldien arteko erreleboa kudeatzea, antolaketa-egituran generoen parekotasuna orekatzea edo etengabeko prestakuntzako programen bidez giza kapitala etengabe hobetzea funtsezkoak izango dira PPAko pertsonen eremuan.

Portuaren eta Hiriaren arteko harremanean, PPAren eta tokiko agintarien arteko foro tekniko iraunkorra eratzea planteatzen da, dauden eremuak koordinatzeko, mugikortasun-premiei arreta berezia jarrita edo hiria berroneratzeko proiektuak sustatuta.

Gainera, Gipuzkoako dartsenak kudeaketa eredu ekonomikoki jasangarri baten alde egingo du, portuko espazio eta trafikoen errendimendua etengabe monitorizatuz, segurtasun eta babeserako neurriak eta protokoloak sustatuz eta portuko komunitate osoaren parte-hartzea sustatuz.

Azkenik, bereziki azpimarratuko da portu-eremua Ekonomia Urdinari lotutako nitxo berrietara zabaltzea, berrikuntza eta ekintzailetza bultzatuz.

Alde horretatik, PPAk aurreikusten du 8 proiektu berritzaile sortzea portuko eta inguruko eragileen artean, eta 20 lankidetza-proiektu dinamizatzea AZTIrekin, Oarsoaldea agentziarekin, Gipuzkoako Foru Aldundiarekin eta Eusko Jaurlaritzarekin batera bultzatutako Ekonomia Urdineko Hub-aren barruan.

Era berean, oinarri teknologikoko enpresa-jarduerak bizkortzeko programa bat jarriko du abian, Aldundiarekin eta Eusko Jaurlaritzarekin lankidetzan, eta Azpilur portuan eraikitzen ari den enpresa-zentro berria bultzatzeko beharrezko estrategiak garatuko ditu.

"Pasaiako portuaren arrakasta, euroeskualdearen eta industria-portuaren funtsezko nodo logistiko gisa, portu-azpiegiturak modernizatzearen mende egongo da lehenik, hiru zabalerekin trenez konektatzearen mende bigarrenik, eta lurzoruan eta espazioan hedatzearen mende hirugarrenik. Horretarako, eragile guztien konpromisoa behar da, bai eta portu-komunitatearen eta erakundeen lankidetzarako gaitasuna ere. Gainera, funtsezkoa izango da administrazioen babesa ere, portu-azpiegituretan, trenbide-konexioan eta lurzoruan inbertitzeko behar guztiei aurre egin ahal izateko", nabarmendu du Izaskun Goñi PPAko presidenteak.

Aurreikusitako inbertsioak

Erronka horiei aurre egiteko, PPAk urteko 10 milioi euroko inbertsioa gainditzea aurreikusten du, eta, horri esker, hainbat jarduera gauzatu ahal izango dira:

• Kaiak birgaitzea - 12,5 M €
• Elektrifikazioa - 1 M €
• Itsasargien berreskuratze eta efizientzia energetikoa - 1 M €
• Instalazio berriztagarriak ezartzea - 1 M €
• Zabalera metrikoko eta nazioarteko zabalerako trenaren barne-inbertsioak - 5 M €
• Sakonera handitzea - 10 M €
• Lezoko ubidearen nabigagarritasuna handitzea - 16 M €
• Solteko ontzi likidoen deposituak berreskuratzea - 6 M €
• Energia-eraginkortasuneko eta uraren erabilerako jarduerak, digitalizazioa eta telekomunikazioak, argiztapena, kaien defentsak, biltegien eraikuntza, mugako ikuskapen-puntua, espazioen berrantolaketa, etab. - 15 M €
• Horri gehituko zaizkio Eusko Jaurlaritzak ekonomia urdinerako instalazioak garatzeko egindako inbertsio-aurreikuspenak, eta baita Estatuak merkantzien trenbide-garapenetarako eta Lezoko plataforma intermodala garatzeko egindakoak ere.

2030erako proiekzioak

Planeko ekintza guztiek adierazlea eta betetze-helburu kuantifikatua dute. PPA-ren 2025-2030 Plan Estrategikoaren inpaktua adierazle jakin batzuen eta ziklo-itxierako proiekzioen bidez neurtuko da, planaren kudeaketako aginte-taulan jasoak.

• Trafikoak: 2030ean 4.200.000 tonara iristea espero da, hau da, 2024ko oinarrizko mailekiko +% 25eko hazkundea.
• Trenbide-kuota: trenez garraiatutako merkantzia guztien % 10era iristea.
• Zuzeneko enplegua: kalitatezko enplegua mantentzea eta bultzatzea, portuko ekosisteman 1.600 profesional ingururi eutsiz.
• Inbertsio iraunkorra: modernizazioan eta jasangarritasunean urteko 10.000.000 €-ko exekuzioa.
• Deskarbonizazioa: portuko jarduerak sortutako CO2 isuriak % 20 murriztea.
• Digitalizazioa: Portu Agintaritzaren administrazio-izapideetan digitalizazioaren % 100 lortzea.
• Bezeroaren gogobetetasuna: kaian diharduten operadoreei eta enpresei egindako inkestetan 10etik 8,5eko puntuazio jarraitua lortzea.

Parte-hartze prozesua

2025-2030 Plan Estrategikoa presidenteak 2025eko lehen seihilekoan karguan hasi zenetik egin duen lehena izan da, eta portuko ekosistemari lotutako eragile nagusiekin izandako elkarrizketa ireki eta gardenaren emaitza izan da. Portuko operadoreek, arrantza-sektoreko ordezkariek, erakunde publikoek, ikerketa-zentroek eta PPAko langileek badiaren etorkizuna eztabaidatu dute, portuko komunitate osoa inplikatu duen prozesu parte-hartzaile batean.

Ahalegin horri esker, industriaren behar operatiboak herritarren gizarte- eta ingurumen-eskaerekin lerrokatu ahal izan dira. Emaitza adostutako ibilbide-orri errealista eta anbiziotsua da, eta portua ez du esparru isolatu gisa ulertzen, baizik eta komunitate baten motor bizi gisa.