Apple zmienia praktyki po interwencji Prezesa UOKiK

• Twórcy aplikacji mobilnych w Polsce będą mogli konkurować na urządzeniach Apple na uczciwych zasadach.
• Polscy konsumenci będą lepiej informowani o tym, jak przetwarzane są ich dane.
• To efekty decyzji Prezesa UOKiK, który zobowiązał Apple do zmiany praktyk.

Wypowiedź Prezesa UOKiK Tomasza Chróstnego

Koncern Apple, oprócz produkcji sprzętu elektronicznego, ustala zasady, których muszą przestrzegać twórcy aplikacji przeznaczonych na jego urządzenia. Sam również wydaje aplikacje i świadczy usługi reklamy mobilnej, a więc konkuruje z niezależnymi wydawcami. Jednocześnie kontroluje dystrybucję programów na iPhone'ach i iPadach, przez co pełni wobec swoich rynkowych rywali rolę zbliżoną do regulatora. Tym samym Apple może posiadać pozycję dominującą, której nadużywanie jest zakazane przez prawo ochrony konkurencji.

Do niedozwolonych praktyk mogło dochodzić po wprowadzeniu przez Apple polityki App Tracking Transparency (ATT) w systemach iOS i iPadOS. ATT określała zasady, na jakich wydawcy aplikacji mogą uzyskiwać dostęp do danych użytkowników. Prezes UOKiK wszczął postępowanie, które zakończyło się wydaniem decyzji zobowiązującej wobec spółek: Apple, Apple Distribution International oraz Apple Operations International.

"Śledzenie" i reklamy spersonalizowane

W polityce ATT Apple zdefiniował czynności określane jako "śledzenie" użytkowników. Było to łączenie danych o użytkowniku pochodzących z aplikacji różnych firm w celu wyświetlania spersonalizowanych reklam. Wiązało się to z obowiązkiem wyświetlania dodatkowego komunikatu. "Śledzeniem" nie było łączenie danych pozyskiwanych bezpośrednio przez jeden podmiot, w tym Apple. W rezultacie Apple nie został objęty obowiązkiem uzyskiwania dodatkowej zgody na "śledzenie" użytkowników, nawet jeśli zbierał dane osobowe i wyświetlał spersonalizowane reklamy.

W efekcie użytkownicy iPhone'ów i iPadów widzieli różne komunikaty: zewnętrzne aplikacje pytały o zgodę na "śledzenie", a Apple - na "reklamy spersonalizowane". Różnił się także wygląd okien i treść przycisków umożliwiających wyrażenie zgody lub jej odmowę.

Mogło to zniechęcać użytkowników do dzielenia się danymi z niezależnymi wydawcami aplikacji i jednocześnie faworyzować podmioty wykorzystujące własne dane do świadczenia usług reklamowych, w szczególności Apple. Tymczasem w obu przypadkach dane użytkownika mogły być wykorzystywane w tym samym celu.

Skomplikowane warunki dostępu do danych użytkowników mogły utrudniać wydawcom aplikacji oferowanie spersonalizowanych reklam i zmniejszać ich przychody z powierzchni reklamowej w aplikacjach.

Zobowiązanie korzystne dla twórców i użytkowników

W rezultacie przeprowadzonego postępowania Prezes UOKiK zobowiązał spółki Apple do zmiany praktyk wobec wydawców oferujących aplikacje użytkownikom w Polsce. Nowe reguły będą widoczne dla osób, które na swoim koncie Apple korzystają z adresu rozliczeniowego w Polsce i dla których nasz kraj został zgłoszony jako lokalizacja urządzenia.

- Apple wyszło naprzeciw naszym oczekiwaniom zmian polityki ATT. Dzięki temu polscy twórcy aplikacji mobilnych będą mogli zarówno konkurować, jak i współpracować z big techem, na uczciwych zasadach. Zyskają również użytkownicy, którzy będą lepiej informowani o wykorzystaniu ich danych na urządzeniach Apple. Decyzja zobowiązująca jest wreszcie efektem intensywnej, wielomiesięcznej współpracy z Komisją Europejską, której zależało na tym, aby wspólnymi działaniami skłonić przedsiębiorcę do korzystnych zmian polityki ATT także w pozostałych państwach członkowskich UE - mówi Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Zmiany w komunikatach

Apple zmieni wygląd komunikatów dotyczących uzyskania zgody na wykorzystywanie danych użytkowników - zarówno we własnych aplikacjach, jak i pochodzących od innych twórców. Będą one miały neutralny wygląd, układ i treść. Usunięte zostaną wszystkie znaki graficzne i sformułowania, które mogłyby wpływać na wybory użytkowników, m.in. nie będzie już używane słowo "śledzenie".

Polscy konsumenci dostaną dokładną informację o tym, w jaki sposób ich dane będą wykorzystywane. Dzięki temu będą mogli łatwiej ocenić, czy chcą udzielić zgody, a treść wyświetlanego komunikatu nie będzie ich do tego zachęcać lub zniechęcać. Pozwoli im to na dokonanie bardziej świadomego wyboru.

Dodatkowo wydawcy aplikacji będą mogli zamieścić w komunikatach odnośnik do strony internetowej lub dodatkowego widoku zawierającego bardziej szczegółowe informacje o przetwarzaniu danych osobowych. Apple nie będzie mogło ingerować w ich treść.

Big tech ma również obowiązek poinformować wydawców o przyjętych zobowiązaniach i zmianach w polityce ATT. Będzie musiał zamieścić te informacje m.in. w regulaminach publikowanych na stronach internetowych oraz w dokumentacji przeznaczonej dla wydawców.

Niezależny Oficer Łącznikowy dla polskich twórców

Prezes UOKiK zobowiązał również Apple do wdrożenia mechanizmów, które usprawnią rozstrzyganie sporów z wydawcami aplikacji. Powołany zostanie m.in. niezależny Oficer Łącznikowy, który będzie przyjmował uwagi, zapytania i skargi po polsku lub angielsku od twórców aplikacji. Będą one przekazywane następnie do innego niezależnego podmiotu - Powiernika Monitorującego, który rozpatrzy skargi wydawców dotyczące polityki ATT Apple.

Szybkie zmiany

Zgodnie z treścią decyzji, Apple będzie musiał wykonać zobowiązania i zmienić swoją praktykę już w ciągu dwóch miesięcy od uprawomocnienia się decyzji. Koncern będzie musiał również przekazać Urzędowi dokumenty i informacje potwierdzające wykonanie zobowiązania. Prezes UOKiK nałożył też na Apple coroczne obowiązki sprawozdawcze.

Big techy pod lupą Prezesa UOKiK

- Zasady uczciwej gry rynkowej obowiązują wszystkich, również największe firmy technologiczne na świecie. Nie obawiamy się interwencji w przypadku podejrzenia ograniczania konkurencji przez tzw. wielką piątkę. Przypominam, że prowadzimy również postępowania w sprawie praktyk Google i Mety - mówi Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Decyzje w innych krajach i współpraca z KE

Polityką App Tracking Transparency Apple zajmowały się również organy antymonopolowe w kilku państwach europejskich. W marcu 2025 r. decyzję w tej sprawie wydał francuski organ, a w grudniu 2025 r. - włoski. Natomiast w sierpniu 2026 r. niemiecki urząd wydał decyzję zobowiązującą Apple do zmiany praktyk.

Pliki do pobrania