Eerste Kamerleden bij Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa

Op de agenda stonden onder meer een rapport van senator Gala Veldhoen over afschaffing van de doodstaf. Daarnaast ging deze tweede deelsessie over het verbeteren van de uitvoering van het Verdrag van Istanbul tegen huiselijk geweld en het Speciaal Tribunaal voor agressie tegen Oekraïne. Tijdens PACE ontving Young V&A de Raad van Europa-Museumprijs. Young V&A is een dependance van het Britse Victoria and Albert Museum in Londen en richt zich specifiek op kinderen, jongeren en gezinnen.

Veldhoen is namens PACE algemene rapporteur voor het afschaffen van de doodstraf. Ze zal in die functie ook deelnemen aan het negende Wereldcongres tegen de doodstraf in Parijs van 30 juni tot 2 juli 2026. In Straatsburg verdedigde Veldhoen haar rapport "Naar een universele afschaffing van de doodstraf onder alle omstandigheden". Veldhoen verwelkomde de wereldwijde trend van beperking en afschaffing van de doodstraf. Tegelijkertijd toonde ze zich verontrust over landen die de doodstraf handhaven en executies blijven uitvoeren: 'Nog vorige week bleek uit een rapport over Iran een sterke escalatie van het gebruik van de doodstraf als instrument van politieke onderdrukking en intimidatie.'

De Assemblee veroordeelde de Israëlische wet die de doodstraf uitbreidt op een wijze die duidelijk discriminerende effecten heeft voor Palestijnen. Tijdens PACE werd een resolutie aangenomen die stelt dat de doodstrafwet in Israël onverenigbaar is met de waarden van de Raad van Europa. De mogelijke opschorting van de waarnemersstatus van Israël bij PACE is momenteel in behandeling bij de commissie politieke zaken. Veldhoen: 'Ongeacht het misdrijf, is er geen plaats voor de doodstraf in een staat die de mensenrechten respecteert en de waarden van de Raad van Europa hoog houdt.' Senator Daan Roovers viel haar bij en benadrukte dat het opnieuw invoeren van de doodstraf 'volstrekt onwenselijk en absoluut onaanvaardbaar' is.

De Assemblee sprak verder over de uitvoering van de Istanbul Conventie, een verdrag tegen huiselijk geweld. In de aangenomen resolutie roept PACE op tot universele ratificatie en volledige uitvoering van dit verdrag, bijna twaalf jaar nadat het in werking trad. PACE waarschuwde dat de effectiviteit van het verdrag wordt ondermijnd door een gebrek aan middelen en desinformatiecampagnes. Senator Carla Moonen voerde het woord namens de ALDE fractie en onderstreepte de in het rapport gesignaleerde straffeloosheid. Ze noemde het 'systemisch falen' dat slechts een op de 200 verkrachtingen binnen de Europese Unie tot een veroordeling leidt: 'Dat betekent dat de meeste slachtoffers niet de gerechtigheid krijgen die zij verdienen.'

De Assemblee nam verder de resolutie aan over het volgen van de opbrengsten van de grootschalige fraude, aan de orde gesteld door de in 2009 overleden Russische advocaat Sergei Magnitsky. Senator Rian Vogels sprak namens de ALDE-fractie. Ze zei dat het rapport-Magnitsky over de geloofwaardigheid van onze rechtsstelsels gaat, wanneer deze worden geconfronteerd met grootschalige corruptie, grensoverschrijdende witwaspraktijken en ernstige mensenrechtenschendingen. Vogels benadrukte verder dat de resolutie terecht de nadruk legt op het volgen van geldstromen en blootlegt hoe juridische lacunes ernstige criminaliteit in de hand werken.

Aan het Speciaal Tribunaal voor de misdaad van agressie tegen Oekraïne hebben zich inmiddels twintig landen gecommitteerd. In het actualiteitendebat over dit tribunaal, spoorde de Duitse politicus Frank Schwabe andere landen aan om zich aan te sluiten en zo te zorgen voor financiële duurzaamheid. De Assemblee is de belangrijkste internationale organisatie die Oekraïne met politieke kracht ondersteunt. Volgens Schwabe moet de stap naar operationele werkelijkheid nu worden gezet.

De tweede deelsessie werd afgesloten met een debat op 24 april. Hier sprak senator Alexander van Hattem zijn zorgen uit over de vrijheid van meningsuiting: 'Er lijkt in Nederland sprake van een dubbele standaard: groepen zoals Extinction Rebellion en Antifa krijgen ruimte om te demonstreren, terwijl andere protesten strenger worden aangepakt, dit roept vragen op over gelijke behandeling van vrijheid van meningsuiting.'

Senator Tekke Panman nam deel aan de Joint Meeting met de Raad van Europa-ambassadeurs op 20 april 2026. Hierin lichtte hij de kandidatuur van Tanja Gonggrijp toe voor de functie van plaatsvervangend secretaris generaal van de Raad van Europa. Gonggrijp is momenteel ambassadeur bij de Raad van Europa en is voorgedragen door de regeringen van de Benelux lidstaten. Ze is een van de vijf kandidaten. De verkiezing door de Parlementaire Assemblee is op 23 juni 2026.