Na Forum Ekonomicznym w Karpaczu o sztucznej inteligencji – felieton

Na początku września uczestniczyłem w ogromnym (pod każdym względem) wydarzeniu, jakim było Forum Ekonomiczne. Było to już XXXIII Forum, zdecydowanie największe ze wszystkich dotychczasowych. W dniach 3-5 września w ogromnym hotelu Gołębiewski w Karpaczu zebrało się około 6 tysięcy gości, którzy uczestniczyli w ponad 500 wydarzeniach: 350 debatach, 6 sesjach plenarnych, licznych panelach dyskusyjnych i ponad 30 spotkaniach autorskich. Udział brali politycy (z wicepremierem i licznymi ministrami), przedstawiciele biznesu oraz naukowcy. Tych ostatnich było naprawdę wielu - łącznie niemal 30 rektorów i ponad 250 profesorów ze wszystkich polskich uczelni. Spotkałem tam naukowców, z którymi nie miałem kontaktu od ponad 30 lat!

Wątki na Forum były różne: mówiono o ekologicznej przyszłości, o czasie nowych liderów, o bezpieczeństwie, o cyfrowej transformacji, o problemach zrównoważonego rozwoju, o ochronie zdrowia...

A także o sztucznej inteligencji.

W tym ostatnim zakresie miałem swój udział, o którym chcę tu wspomnieć. Wystąpiłem w czterech panelach dyskusyjnych, stąd ich przebieg mogę skomentować. Jednak ten mój komentarz nie wyczerpie tematu, bo na Forum o sztucznej inteligencji mówiło się także i na innych panelach. Wszyscy zgadzali się, że to bardzo aktualny i bardzo ważny temat.

Najważniejszy (dla mnie) panel, w którym wziąłem udział w charakterze inicjatora i moderatora miał dość długi tytuł: "Przybliżanie wiedzy o AI dla tych, którzy będą z nią żyli na co dzień - czyli dzisiejszych dzieci i młodzieży". Odbywał się on w tak zwanej strefie AGH i zgromadził bardzo wielu uczestników. Dyskusja nie zmierzała do tego, żeby ustalić, czy należy przekazywać wiedzę o sztucznej inteligencji do dzieci i młodzieży - bo o konieczności takiego transferu wszyscy byli przekonani. Natomiast dyskutowano na temat tego, jak to robić. Ja wspominałem o książkach popularyzujących wiedzę o sztucznej inteligencji w taki sposób, by to było przystępne i atrakcyjne dla dzieci i młodzieży. Wspominałem o mojej książce (w formie komiksu dla małych dzieci) "Alicja w krainie przyszłości" oraz o także mojej książce dla licealistów "Archipelag sztucznej inteligencji". Pozostali paneliści wskazywali, że wiedzę o sztucznej inteligencji należy łączyć z uświadamianiem młodym ludziom niebezpieczeństw związanych z poruszaniem się w Cyberprzestrzeni (przedstawicielka NASK) oraz z zachęcaniem ich do samorozwoju (bardzo młoda reprezentantka Akademii Leona Koźmińskiego).

Drugi Panel, w którym uczestniczyłem, miał tytuł "Sztuczna inteligencja - szansa czy zagrożenie?". Odbywał się on w strefie Uniwersytetu Warszawskiego i polegał na próbie podsumowania zalet (możliwość osiągania lepszych rezultatów w bardzo wielu obszarach zastosowań) oraz problemów wywoływanych przez wdrożenie sztucznej inteligencji, głównie związanych z przekształceniami na rynku pracy, na którym wielu ludzi zostanie zastąpionych przez systemy korzystające z AI i będzie musiało zmienić pracę - co wiąże się z koniecznością przekwalifikowania.

Trzeci panel w którym uczestniczyłem, odbywający się w strefie Politechniki Krakowskiej, miał pozornie podobny zakres tematyczny, bo nazywał się "Sztuczna inteligencja - zagrożenie czy szansa dla służby zdrowia?". Dyskusja była w tym panelu zogniskowana węziej, na ważnym obszarze służby zdrowia, która w istocie zaczyna dopiero korzystać ze sztucznej inteligencji, ale w której owa sztuczna inteligencja może odegrać szczególnie istotną rolę - z korzyścią dla nas wszystkich. Podkreślano użyteczność sztucznej inteligencji we wspomaganiu diagnostyki medycznej (na przykład przy analizie różnych zobrazowań, na przykład z USG, tomografii, rezonansu, metod izotopowych itp.), w sterowaniu zaawansowanej technicznie aparatury terapeutycznej oraz przy prognozowaniu skutków leczenia. Wskazywano jednak także, iż podstawowe narzędzie sztucznej inteligencji, jakim jest uczenie maszynowe, napotyka w tym przypadku na trudności związane z faktem, że dane medyczne mają charakter danych wrażliwych i muszą być wykorzystywane ze szczególną ostrożnością.

Wreszcie czwarty panel, w którym uczestniczyłem, miał tytuł "Quo Vadis AI?" Zgodnie z tytułem zastanawialiśmy się w nim, ku czemu zmierza rozwój sztucznej inteligencji, z uwzględnieniem kierunku rozwoju samych metod AI, z próbą przewidzenia, jakie skutki gospodarcze i społeczne będzie miał ten rozwój, oraz z dyskusją uregulowań prawnych, które muszą towarzyszyć tym technicznym, ekonomicznym i ludzkim przemianom - żeby sztuczna inteligencja była dla nas, a nie my dla niej...

Skrócona wersja powyższego felietonu autorstwa prof. Ryszarda Tadeusiewicza została opublikowana w "Dzienniku Polskim" oraz "Gazecie Krakowskiej" 20.9.2024 r.

Wykaz wszystkich publikacji popularnonaukowych prof. Tadeusiewicza wraz z odnośnikami do ich pełnych wersji