Πανηγυρικός λόγος του Υπουργού Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας κ. Μιχάλη Δαμιανού στο Εθνικό ...

Με αισθήματα βαθιάς συγκίνησης και εθνικής υπερηφάνειας συγκεντρωθήκαμε σήμερα στον ιερό ετούτο χώρο, για να τιμήσουμε και να μνημονεύσουμε δύο κορυφαίους σταθμούς της ιστορίας του Ελληνισμού: την 25^η Μαρτίου 1821 και την 1^η Απριλίου 1955. Δύο επέτειοι άρρηκτα συνδεδεμένες με τους διαχρονικούς αγώνες του έθνους μας για ελευθερία και δημοκρατία, από τις οποίες, σε μια πατρίδα ημικατεχόμενη και υπό τη συνεχή απειλή του νέο-οθωμανισμού της Τουρκίας, έχουμε χρέος να αντλούμε τα σωστά διδάγματα.

Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 αποτελεί ορόσημο εθνικής παλιγγενεσίας. Μετά από τέσσερις αιώνες σκλαβιάς, ο ελληνικός λαός ύψωσε το ανάστημά του απέναντι στην πανίσχυρη οθωμανική αυτοκρατορία, αντλώντας δύναμη από την πίστη, την παιδεία και την ακατάβλητη θέλησή του για ελευθερία. Η δράση της Φιλικής Εταιρείας που ιδρύθηκε στην Οδησσό το 1814, αλλά και των κρυφών σχολείων, συνέβαλαν στην πνευματική αφύπνιση των Ελλήνων, μέχρι που στις 25 Μαρτίου 1821, ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ύψωσε στην Αγία Λαύρα το λάβαρο της επανάστασης και μπροστά στην Ωραία Πύλη δόθηκε ο Ιερός Όρκος «Ελευθερία ή Θάνατος».

Η συμβολή των αγωνιστών υπήρξε καθοριστική. Με αυταπάρνηση και ηρωισμό, ο Κολοκοτρώνης, ο Καραϊσκάκης, ο Κανάρης, η Μπουμπουλίνα, η Μαντώ Μαυρογένους και τόσοι άλλοι, έγραψαν λαμπρές σελίδες δόξας, αποδεικνύοντας ότι η δύναμη της ψυχής μπορεί να υπερνικήσει κάθε υλική υπεροχή. Παράλληλα, το φιλελληνικό ρεύμα που αναπτύχθηκε στην Ευρώπη ενίσχυσε τον αγώνα, οδηγώντας τελικά στη δημιουργία του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους.

Από τη μεγάλη αυτή εθνική προσπάθεια δεν απουσίασε ο Κυπριακός Ελληνισμός. Πολλοί Κύπριοι έσπευσαν να πολεμήσουν στο πλευρό των οπλαρχηγών, άλλοι πρόσφεραν τις περιουσίες τους για την ενίσχυση του αγώνα, ενώ δεν έλειψαν και εκείνοι που εντάχθηκαν στη Φιλική Εταιρεία. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η μορφή του Στροβολιώτη Αρχιεπισκόπου Κυπριανού, ο οποίος απαγχονίστηκε από τους Οθωμανούς στη Λευκωσία, στις 9 Ιουλίου 1821. Ακολούθησαν οι αποκεφαλισμοί των Μητροπολιτών Πάφου, Κιτίου και Κυρηνείας, καθώς και εκτεταμένες σφαγές κληρικών και προκρίτων του τόπου.

Περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, το ίδιο πνεύμα αναγεννήθηκε στην Κύπρο. Την 1^η Απριλίου 1955, ο κυπριακός λαός, εμπνευσμένος από τα ιδανικά του 1821, άρχισε τον δικό του απελευθερωτικό αγώνα ενάντια στην αποικιοκρατία. Ήταν ξημερώματα Παρασκευής, όταν οι εκκωφαντικές εκρήξεις από τις βομβιστικές επιθέσεις των ομάδων της ΕΟΚΑ κατά στόχων των Άγγλων, συγκλόνισαν τις μεγάλες πόλεις της Κύπρου, σηματοδοτώντας την έναρξη της εξέγερσης.

Ο αγώνας της ΕΟΚΑ ανέδειξε ήρωες που πέρασαν στο πάνθεον της ιστορίας. Νέοι άνθρωποι, μαθητές, εργάτες, οικογενειάρχες, με οδηγό την πίστη και την αγάπη για την ένωση με την μητέρα Ελλάδα, επέλεξαν συνειδητά τον δύσκολο δρόμο της θυσίας. Με θάρρος και αυταπάρνηση, αντιστάθηκαν στους αποικιοκράτες, προσφέροντας πολλές φορές το ύψιστο αγαθό, την ίδια τους τη ζωή, για την ελευθερία.

Αυξεντίου, Μάτσης, Λένας, Δράκος, Μούσκος, Πίττας, Τσιάρτας, Παπακυριακού και τόσοι άλλοι, έπεσαν ηρωικώς για την πατρίδα. Οι Καραολής, Δημητρίου, Ζάκος, Πατάτσος, Μιχαήλ, Κουτσόφτας, Μαυρομμάτης, Παναγίδης και ο 17χρονος Ευαγόρας Παλληκαρίδης αντιμετώπισαν τον θάνατο με απαράμιλλο θάρρος, χαμογελώντας και ψάλλοντας τον Εθνικό μας Ύμνο μπροστά στην αγχόνη.

Ο αγώνας και η θυσία τους δεν ήταν μάταιοι. Οδήγησαν στην ανεξαρτησία της Κυπριακής Δημοκρατίας κι έθεσαν τα θεμέλια της κρατικής μας υπόστασης.

Φίλες και φίλοι,

Η ιστορική πορεία του τόπου μας δεν υπήρξε ανέφελη. Το διπλό έγκλημα του πραξικοπήματος και της εισβολής του 1974 άφησαν βαθιά τραύματα στον τόπο μας, με τη συνεχιζόμενη κατοχή του 37% των εδαφών της πατρίδας μας να υπενθυμίζει το βαρύ τίμημα εκείνης της περιόδου.

Παρά τις δυσκολίες, ο Κυπριακός Ελληνισμός δεν λησμονεί και δεν παραιτείται. Πώς θα μπορούσε άλλωστε, όταν ακόμη και σήμερα συγκεντρωνόμαστε σε ιερούς ναούς προσφυγικών οικισμών για να τιμήσουμε τους ηρωικούς προγόνους μας; Η μνήμη των θυσιών τους και η ιστορική μας ευθύνη διατηρούν άσβεστη την προσήλωσή μας στον στόχο της απελευθέρωσης και της επανένωσης.

Οι εθνικές επέτειοι που τιμούμε σήμερα δεν αποτελούν απλώς αναδρομή στο παρελθόν. Είναι πηγή έμπνευσης για το παρόν και το μέλλον. Μας υπενθυμίζουν ότι η ενότητα, η ομοψυχία και η προσήλωση στις αξίες της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της δημοκρατίας είναι προϋποθέσεις για την επιτυχία κάθε συλλογικού στόχου.

Γι' αυτήν ακριβώς την ενότητα και την ομοψυχία εργάζεται από την πρώτη μέρα της διακυβέρνησής του ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες για επανέναρξη των συνομιλιών εντός του συμφωνημένου πλαισίου και με την ενεργότερη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σταθερή επιδίωξή μας παραμένει μια λύση του Κυπριακού βιώσιμη και λειτουργική, στη βάση του διεθνούς δικαίου και των σχετικών ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών. Μια λύση που θα διασφαλίζει την ειρήνη, την ασφάλεια και την ευημερία για όλους τους νόμιμους κατοίκους της πατρίδας μας -Ελληνοκύπριους, Τουρκοκύπριους, Μαρωνίτες, Αρμένιους και Λατίνους- χωρίς κατοχικά στρατεύματα, χωρίς αναχρονιστικές εγγυήσεις και χωρίς επεμβατικά δικαιώματα.

Το χρέος και η υποχρέωσή μας απέναντι στους ήρωες του 1821 και του 1955 είναι σαφές: να διαφυλάξουμε την ιστορική μας ταυτότητα, να μεταλαμπαδεύσουμε τα ιδανικά τους στις επόμενες γενιές και να συνεχίσουμε με αποφασιστικότητα τον αγώνα για δικαίωση.

Κλίνουμε, λοιπόν, ευλαβικά το γόνυ ενώπιον όλων όσοι θυσιάστηκαν «υπέρ πίστεως και πατρίδος». Εκφράζουμε την αιώνια ευγνωμοσύνη μας και δεσμευόμαστε ότι η θυσία τους θα αποτελεί φάρο που θα φωτίζει τον δρόμο μας.

Χρόνια πολλά στην Κύπρο μας.

Χρόνια πολλά στον απανταχού Ελληνισμό.

(ΓΑ/ΚΑ/AΣ)