11/18/2026 | Press release | Distributed by Public on 11/18/2026 01:07
Prezes UODO Mirosław Wróblewski ukarał Niepubliczną Szkołę Podstawową "SOKRATES" z siedzibą w Gdańsku za stosowanie monitoringu wizyjnego w salach dydaktycznych bez podstawy prawnej. Kara wyniosła 52 511 zł. Szkoła tłumaczyła się m.in. względami bezpieczeństwa. Ten problem można jednak rozwiązać także inaczej, mniej inwazyjnie i bez ingerowania w prywatność dzieci, których zachowanie rejestrowały kamery podczas zajęć.
Decyzja jest wynikiem postępowania administracyjnego wszczętego po kontroli przeprowadzonej przez Prezesa UODO w szkole. Dotyczyła ona monitoringu wizyjnego i miała ustalić, czy administrator ma podstawę prawną do przetwarzania w ten sposób danych osobowych oraz zakres tych danych. Celem kontroli było także ustalenie, jak długo te dane są przetwarzane w ten sposób oraz czy są odpowiednio zabezpieczone.
Kamery monitoringu jako element systemu bezpieczeństwa zamontowane zostały w budynku, w tym w pomieszczeniach dydaktycznych, jak i na zewnątrz szkoły. W 2019 r. było ich 13. Dwa rejestratory prowadziły całodobowy zapis nagrań. Dostęp do nich miała dyrektorka oraz informatyk, z którym szkoła zawarła umowę zlecenia. Jemu też szkoła powierzyła przetwarzanie danych na podstawie umowy z 2018 r.
Decyzja o prowadzeniu monitoringu zapadła w 2007 r. i od tego czasu nikt jej nie kwestionował ani nie analizował. Celem było wzmocnienie poczucia bezpieczeństwa, ułatwienie wyjaśniania sytuacji konfliktowych i okoliczności ewentualnych wypadków. Szkoła błędnie uznała, że jako placówka niepubliczna, wyłączona z dotyczących monitoringu regulacji Prawa oświatowego, może stosować go bez większych ograniczeń. Należało jednak pamiętać o obowiązywaniu przepisów rozporządzenia 2016/679, czyli RODO, które - w przypadku braku innych przepisów - zawsze regulują podstawę prawną przetwarzania danych osobowych.
Szkoła, stosując monitoring wizyjny celem zapewnienia bezpieczeństwa, nie uwzględniła kwestii inwazyjności tego narzędzia w sferze ochrony danych osobowych. Wskazywała na okoliczność, że nagrania z monitoringu nie były na co dzień przeglądane, przekonując, że w związku z tym dane w nich zawarte nie były przetwarzane
Tymczasem, przetwarzanie danych przez szkołę odbywało się poprzez operacje ich przechowywania, gromadzenia, a także usuwania. Na dodatek, urządzenia działające w systemie monitoringu wizyjnego pracowały bez przerwy, rejestrując dane osobowe małoletnich i innych osób przebywających w pomieszczeniach dydaktycznych szkoły.
Konsekwencją takiego podejścia było przekonanie, że ryzyko dla przetwarzania danych w systemie monitoringu, w tym szczególności naruszenia praw lub wolności osób, których dane dotyczą, nie występuje. Do takiego błędnego wniosku szkoła doszła jednak niejako z góry, bez odpowiedniej analizy ww. ryzyka, pomimo faktu, że był do tego zobowiązana zgodnie z wymogami art. 32 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia 2016/679.
Decydując o środkach technicznych i organizacyjnych służących bezpieczeństwu przetwarzania należy wziąć pod uwagę stan wiedzy technicznej, koszt wdrażania, charakter, zakres, kontekst i cele przetwarzania oraz ryzyko naruszenia praw lub wolności osób fizycznych o różnym prawdopodobieństwie wystąpienia i wadze. Z przepisu tego wynika, że ustalenie odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych jest procesem dwuetapowym. W pierwszej kolejności istotnym jest określenie poziomu ryzyka, jakie wiąże się z przetwarzaniem danych osobowych, a następnie należy ustalić, jakie środki techniczne i organizacyjne będą odpowiednie, aby zapewnić stopień bezpieczeństwa odpowiadający temu ryzyku.
Ustalenia te powinny obejmować środki takie, jak pseudonimizacja i szyfrowanie danych osobowych, zdolność do ciągłego zapewnienia poufności, integralności, dostępności i odporności systemów i usług przetwarzania, zdolność do szybkiego przywrócenia dostępności danych osobowych i dostępu do nich w razie incydentu fizycznego lub technicznego oraz regularne testowanie, mierzenie i ocenianie skuteczności środków technicznych i organizacyjnych mających zapewnić bezpieczeństwo przetwarzania.
Administrator oceniając, czy stopień bezpieczeństwa jest odpowiedni, uwzględnia w szczególności ryzyko wiążące się z przetwarzaniem, w szczególności wynikające z przypadkowego lub niezgodnego z prawem zniszczenia, utraty, modyfikacji, nieuprawnionego ujawnienia lub nieuprawnionego dostępu do danych osobowych przesyłanych, przechowywanych lub w inny sposób przetwarzanych.
Brak analizy ryzyka w zakresie stosowania monitoringu, który został usunięty dopiero po wszczęciu postępowania przez Prezesa UODO, doprowadził szkołę do mylnego wniosku, że monitoring jest jedynym odpowiednim narzędziem do zapewnienia bezpieczeństwa uczniów i mienia. Tymczasem, w ocenie Prezesa UODO, osiągnięcie tego celu było możliwe również przy zastosowaniu środków mniej inwazyjnych. Można np. zatrudnić osoby dozorujące zachowanie uczniów, a także pilnujące dostępu do terenu szkoły. Organ nadzorczy wskazał również, że w prawidłowo przeprowadzonej analizie ryzyka nie można pominąć zakresu oraz charakteru danych osobowych przetwarzanych w toku realizowanych czynności.
Co podpowiada RODO
W decyzji Prezes UODO pokazuje, że stosowanie zasad z RODO pozwala dokonać administratorowi prawidłowej oceny sytuacji i unikania niepotrzebnego ryzyka.
RODO wskazuje, że przetwarzanie danych możliwe jest tylko i wyłącznie po spełnieniu wyliczonych jasnych kryteriów (art. 6 ust. 1)
Szkoła nie udowodniła, by okoliczności wskazane art. 6 ust. 1 rozporządzenia 2016/679 zachodziły w sprawie i dawały podstawę do przetwarzania danych przy pomocy monitoringu wizyjnego w salach dydaktycznych.
Problematyczne okazały się także warunki umowy zawartej przez szkołę z informatykiem w zakresie obsługi technicznej urządzeń monitoringu. Elementem ww. umowy było także powierzenie przetwarzania danych, o którym mowa w art. 28 rozporządzenia 2016/679. Jednak powierzenie nie obejmowało czynności przetwarzania danych przy pomocy monitoringu wizyjnego, które obywało się przecież na zlecenie Szkoły i w jej imieniu jako administratora, poprzez dostęp informatyka do nagrań z danymi (wizerunkami) dzieci oraz sporządzanie ich kopii.
Decyzja PUODO
Prezes UODO za przetwarzanie danych w monitoringu bez podstawy prawnej (naruszenie przepisu art. 6 ust. 1 RODO) nałożył 52 511 zł kary. Nakazał też w ciągu 14 dni dostosować zasady używania monitoringu do przepisów RODO.
Z tytułu niespełnienia przez zawartą pomiędzy szkołą a informatykiem umowę powierzenia przetwarzania danych wymogów art. 28 rozporządzenia 2016/679 oraz z tytułu niewdrożenia przez Szkołę odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych z uwzględnieniem ryzyka wiążącego się z przetwarzaniem danych osobowych osób małoletnich przebywających w pomieszczeniach dydaktycznych, Prezes UODO udzielił administratorowi upomnienia.
Celem upomnienia jest zatem zmobilizowanie Szkoły do wdrożenia odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych chroniących dane na podstawie dobrze przeprowadzonej analizy ryzyka.