Projekty z udziałem AGH z dofinansowaniem z programu MSCA Staff Exchanges

Akademia Górniczo-Hutnicza będzie uczestniczyć w dwóch międzynarodowych projektach, które uzyskały finansowanie w prestiżowym konkursie MSCA Staff Exchanges 2026 programu Horyzont Europa. W jednym z nich AGH pełni rolę koordynatora, a w drugim jest partnerem międzynarodowego konsorcjum. Projekty dotyczą rozwoju nowoczesnych materiałów dla sztucznej inteligencji oraz budowy europejskich, bezpiecznych i energooszczędnych systemów AI.

AGH koordynatorem NEUROVSKITE

AGH będzie koordynować międzynarodowy projekt badawczy NEUROVSKITE (Lead-free Perovskite Memristors for Energy-Efficient Sensing and Computing). Kierownikiem projektu jest prof. dr hab. Konrad Szaciłowski z Akademickiego Centrum Materiałów i Nanotechnologii AGH.

Celem NEUROVSKITE jest opracowanie nowej generacji energooszczędnych materiałów przeznaczonych do zastosowań w sztucznej inteligencji i inteligentnych czujnikach. Naukowcy skoncentrują się na stworzeniu bezpiecznych dla środowiska, pozbawionych ołowiu perowskitów bizmutowych, które będą mogły jednocześnie wykrywać sygnały z otoczenia, zapamiętywać informacje oraz przetwarzać dane w sposób inspirowany funkcjonowaniem ludzkiego mózgu.

W ramach projektu badacze opracują i scharakteryzują nowe materiały perowskitowe, a następnie wykorzystają je do budowy memrystorów, czyli elementów elektronicznych zdolnych do jednoczesnego przechowywania i przetwarzania informacji. Powstaną również urządzenia łączące funkcje fotodetektorów i czujników chemicznych z możliwościami obliczeń neuromorficznych.

NEUROVSKITE zakłada stworzenie prototypów układów realizujących obliczenia neuromorficzne, w tym tzw. reservoir computing, a także energooszczędnych sensorów reagujących na światło, temperaturę i obecność wybranych substancji chemicznych. Długofalowym celem jest rozwój nowych technologii dla sztucznej inteligencji, Internetu Rzeczy oraz inteligentnych urządzeń noszonych, które będą zużywały znacznie mniej energii niż współczesne systemy komputerowe.

Ważnym elementem projektu będzie również otwarte udostępnianie rezultatów badań, tworzenie baz danych oraz organizacja corocznej szkoły letniej NEUROVSKITE.

Całkowita kwota dofinansowania wynosi 558 360 EUR, z czego 186 120 EUR przypadnie AGH. W skład konsorcjum wchodzą instytucje z czterech krajów (Polska, Wielka Brytania, Włochy, Indie). Realizacja projektu potrwa cztery lata.

AGH partnerem AIStars4EU

AGH będzie również partnerem projektu AIStars4EU (European Research Mobility Network for Sovereign, Scalable and Trustworthy AI Systems). Pracami zespołu AGH pokieruje dr hab. inż. Bartosz Baliś, prof. AGH z Wydziału Informatyki.

Projekt ma na celu wzmocnienie pozycji Europy w obszarze sztucznej inteligencji poprzez rozwój rozwiązań umożliwiających bezpieczne, efektywne i energooszczędne wykorzystanie nowoczesnych systemów AI na dużą skalę. Badania obejmą technologie funkcjonujące w różnych środowiskach obliczeniowych, od chmury i urządzeń brzegowych po najnowocześniejsze superkomputery.

Prace prowadzone w ramach AIStars4EU skoncentrują się na trzech głównych obszarach:

• rozwoju metod usprawniających zarządzanie infrastrukturą AI i wykorzystanie zasobów obliczeniowych;
• budowie bezpiecznych platform dla tzw. agentowej sztucznej inteligencji, czyli systemów zdolnych do samodzielnego wykonywania złożonych zadań;
• testowaniu i wdrażaniu nowych rozwiązań m.in. w robotyce przemysłowej, systemach edge AI, energooszczędnej obsłudze dużych modeli językowych oraz badaniach naukowych wspieranych przez sztuczną inteligencję.

Projekt wspiera kluczowe europejskie inicjatywy związane z rozwojem AI, w tym AI Factories oraz strategię Apply AI. Istotną częścią przedsięwzięcia będzie także wymiana naukowców i specjalistów pomiędzy instytucjami, sektorami i krajami. Umożliwi to szybszy transfer wiedzy i doświadczeń oraz szerszy dostęp do zaawansowanej europejskiej infrastruktury obliczeniowej, w tym EuroHPC AI Factories.

AIStars4EU realizowany będzie przez konsorcjum skupiające 21 instytucji z 11 krajów europejskich. Dodatkowym partnerem jest IBM Watson ze Stanów Zjednoczonych. Koordynatorem projektu jest Universitat Rovira i Virgili z Hiszpanii.

Całkowita wartość dofinansowania wynosi 1 649 230 EUR, z czego 103 400 EUR przypadnie AGH. Realizacja projektu potrwa cztery lata.

***

MSCA Staff Exchanges to program umożliwiający międzynarodową oraz międzysektorową wymianę pracowników instytucji w ramach konsorcjum, zaangażowanych w badania naukowe i działania innowacyjne.

Granty MSCA SE mają na celu zbudowanie lub rozwinięcie współpracy przede wszystkim pomiędzy krajami członkowskimi UE i stowarzyszonymi z programem Horyzont Europa a krajami trzecimi (tzw. non-associated third countries/other third countries), jak również wsparcie współpracy i wymiany doświadczeń pomiędzy instytucjami z sektora akademickiego i poza akademickiego. Szczegółowe informacje na temat działania MSCA SE można znaleźć na stronie Komisji Europejskiej jak też na portalu NAWA.