Op 7 en 8 juli vindt in het Turkse Ankara de jaarlijkse Navo-top plaats. De Arizona-regering klopte de vier doelstellingen van de top voor België af op de ministerraad van 20 juni.¹ Ze deed dit zonder stemming in het parlement, op een moment dat de steun voor hogere militaire uitgaven onder de bevolking wegsmelt.

De PVDA verzet zich tegen deze vier beleidsoriëntaties. Omdat de militariseringsplannen van Bart De Wever en Theo Francken een oorlogsverklaring zijn aan onze sociale zekerheid. Omdat ze geen veiligheid en vrede in de wereld zullen brengen. Omdat de Arizona-partijen deze beslissingen erdoor duwen zonder democratische legitimiteit.

Doelstelling 1: "De eenheid van het Bondgenootschap bewaren en het engagement voor de 5%-doelstelling van Den Haag bevestigen"

In aanloop naar de Navo-top van vorig jaar in Den Haag eiste Donald Trump dat de Navo-lidstaten hun militaire uitgaven zouden optrekken naar 5% van hun bruto binnenlands product, het bbp ofwel alle rijkdom die geproduceerd wordt in een land.

"De 5-procent-norm is compleet crazy", zei eerste minister Bart De Wever.
"5 procent voor defensie, dat is gewoon collectieve hysterie", zei Georges-Louis Bouchez, de voorzitter van de liberale MR.
"De Navo-norm van 5 procent is belachelijk", zei Conner Rousseau, de voorzitter van Vooruit.

Uiteindelijk plooiden ze allemaal voor die zotte Trump-norm.

5% van het Belgische bbp zou vandaag 33,2 miljard euro betekenen. Dat bedrag valt uiteen in twee delen. 1,5% mag ingevuld worden met zogenaamde defensie-gerelateerde uitgaven. De overige 3,5%, aan het huidige bbp is dat 23,3 miljard, moet gaan naar 'harde' militaire uitgaven.

In Ankara zal de Arizona-regering haar steun voor de 5%-norm bevestigen.

Tot nu toe beweerde de regering dat dit een langetermijndoelstelling voor 2035 was. En dat het huidige defensiebudget tot 2033 op 2% zou blijven.

Toch neemt de druk om dat budget snel te verhogen almaar toe. Legerchef generaal Frederik Vansina verklaarde op 3 juli:

"Op de NAVO-top in Ankara zal de vraag zijn hoe Europa die NAVO 3.0 wil concretiseren. Vorig jaar in Den Haag hebben alle staats- en regeringsleiders van de NAVO beloofd om 5% aan Defensie uit te geven (waarvan 3,5% aan strikte militaire uitgaven en 1,5% aan algemene weerbaarheid, red.). België zit nu op 2%. Eén zaak is zeker: onze huidige militaire uitgaven van 2% van het bbp zullen niet volstaan. En dat is niet om de VS een plezier te doen. De druk komt ook van onze buurlanden zoals Nederland, die wel al richting 3,5% gaan." (HLN, 3 juli)

3,5%, dat betekent 10 miljard euro extra voor het militaire budget, en dus evenveel minder elders - geld dat uit onze zakken gehaald moet worden, uit onze pensioenen en onze gezondheidszorg. Terwijl de regering vandaag al luidop nadenkt over hoe ze dit jaar 7 miljard euro extra uit onze zakken zal halen.

Frederik Vansina verduidelijkt: "De Amerikanen willen dat wij Europeanen zelf de verdediging van ons continent op ons nemen Want de Amerikanen richten zich meer en meer op de Stille Oceaan en op China."

Dus zouden we extra geld moeten uitgeven om de Verenigde Staten toe te laten een oorlog in China te voeren, wat de wereld in volledige chaos zou storten - honderd keer erger dan de oorlog tegen Iran.

Doelstelling 2: "De verdeling en de overdracht van de defensie-inspanningen op zich nemen en het Bondgenootschap sterker en doeltreffender maken"

Het is interessant om de vraag te stellen: al die miljarden die Trump eist voor de Navo, waaraan zullen ze worden besteed? Waar dient de Navo eigenlijk voor?

Wie kan die vraag beter beantwoorden dan de secretaris-generaal van de Navo zelf? Mark Rutte is heel duidelijk. Hij stelt: "De Navo is een platform dat de Verenigde Staten toelaat hun macht wereldwijd te projecteren."

Dat heeft hij trouwens nog bevestigd op woensdag 1 juli in de Financial Times², waarin hij verwees naar ongeveer 5.000 Amerikaanse militaire vluchten die uitgevoerd werden vanaf Europese bases om de illegale oorlog tegen Iran te ondersteunen.

Voor sommigen moeten al die miljarden dienen opdat Europa militair uit de schaduw van de Verenigde Staten kan treden. Niet om het eigen grondgebied te verdedigen, maar om zich zelf te ontpoppen tot een imperiale macht.

En dus vroegen we de minister: mogen we uw boodschappenlijstje zien? U heeft 34 miljard te besteden - laat ons zien wat u koopt.

We kregen die lijst, en we checkten ze. Ze bestellen geen materiaal om België te verdedigen. Dat stond niet op de lijst. Ze bestellen killerdrones, F-35's, fregatten, allerlei materiaal om tussen te komen in Congo, in de Sahel.

Ze bouwen geen 'defensie' of 'verdediging' in Europa. Ze bouwen een nieuw imperialistisch leger met ons geld. En wij moeten nee zeggen: Europees imperialisme is niet het antwoord op Amerikaans imperialisme.

Theo Francken bevestigt dag na dag dat hij niet de minister van de territoriale defensie van België is, maar wel de minister van oorlog.

Hij koopt wapens en wil in de toekomst oorlog voeren in Afrika. Theo Francken bevestigt dat in een tweet van 2 juli over de aankoop van nieuwe Cessna SkyCourier-vliegtuigen:

"Ons leger is klein, maar heeft wel een operationele capaciteit die van grote waarde is voor de hele NAVO-alliantie: unieke praktijkervaring, terreinkennis en politieke contacten in Centraal-Afrika. Deze regio is zowel onmetelijk als onherbergzaam. Dat is gesneden koek voor de SkyCourier. Het vliegtuig kan opstijgen van korte, ruwe stroken land en tegelijk zeer lange afstanden afleggen. Het zal onze SOF in staat stellen om ver van hun basis uit te zwerven en overal toe te slaan. En niet alleen in Afrika, maar ook ver daarbuiten."

Je leest het goed: "Overal toeslaan, niet alleen in Afrika, maar ook ver daarbuiten."³

Doelstelling 3: "De inzet van België aantonen om de uitbouw van een defensie-industrie te versnellen"

De regering beweert dat ze een defensie-industrie wil ontwikkelen. Maar waar is dan het plan om de civiele industrie te redden: de chemische sector, de staalindustrie en de auto-industrie? Essentiële civiele sectoren die vandaag achteruitgaan, onder meer door de hoge energieprijzen. Onder andere door de oorlog tegen Iran, gesteund door Theo Francken.

Noch de Arizona-regering, noch de gewestregeringen hebben een positief of duurzaam plan voor onze industrie of voor de werknemers die haar draaiende houden en die aan de basis liggen van onze welvaart.

Want onze industrie militariseren, waar leidt dat toe? Ofwel worden die wapens gebruikt, wat oorlog betekent en dus een crisis, ofwel worden ze niet gebruikt, wat leidt tot overproductie, gebrek aan rendabiliteit en dus ook een crisis.

Onze regeringen weten nochtans dat talrijke studies in binnen- en buitenland aantonen dat militaire uitgaven minder economische groei opleveren dan investeringen in gezondheidszorg, onderwijs of infrastructuur.⁴

Doelstelling 4: "De steun van België aan Oekraïne bevestigen"

In plaats van te pleiten voor een onderhandelde oplossing en eindelijk Europese onderhandelaars naar Kiev en Moskou te sturen, blijft onze regering zich scharen achter de oorlogshaviken die denken Rusland een totale nederlaag te kunnen toebrengen. Generaal Frederik Vansina verklaart: "Rusland verliest zo'n 30.000 soldaten per maand in Oekraïne. Doden, gewonden, vermisten. De Oekraïners willen dat optrekken tot 50.000."

België zou Oekraïne moeten blijven bewapenen om ervoor te zorgen dat er nog eens 20.000 Russische soldaten per maand worden gedood of gewond raken. Wat een cynisme.

In De Standaard bevestigt de journalist Ruben Mooijman: "Hoe meer wapens het Westen levert, hoe langer de oorlog duurt, en hoe meer doden, gewonden, vernieling en menselijk leed."

In dezelfde krant zei Peter Mertens, algemeen secretaris van de PVDA:

"De enige die daarvan profiteert, is het militair-industrieel complex. We moeten naar diplomatie, maar er zijn krachten, zowel hier als in Rusland, die dat conflict willen blijven voeden. Het zijn economische krachten vanuit het militair-industrieel complex die richting militarisme en conflict duwen. Er moeten wapens verkocht worden en die mogen niet in een silo of schuur opgeslagen staan. De boeren en de slagersjongens, de arbeidersjongens, die zijn het slachtoffer van heel dat gebeuren. Daar moet een einde aan komen, want wie denkt dat je Moskou militair kunt verslaan, leeft niet in dit nucleaire tijdperk, met atoomwapens aan beide kanten van het conflict. Het is waanzin te denken dat je een atoommacht militair kunt verslaan. Moskou zal niet verslagen worden. Brussel ook niet trouwens."⁵

Ons alternatief: sociale rechtvaardigheid en vrede

"Het is naïef om te denken dat een gemilitariseerd, verkrampt en overbewapend Europa ons dichter bij vrede zal brengen", zei Peter Mertens in Londen op een groot anti-oorlogscongres op 20 juni.

Hij vervolgde:

"Europa bewapent zich kapot, niet alleen om defensie uit te bouwen, maar vooral om buitenshuis te kunnen interveniëren. Fregatten voor de Rode Zee, gepantserde voertuigen voor de Sahel en militaire aanwezigheid rond grondstoffenroutes hebben weinig te maken met landsverdediging en alles met de belangen van grote bedrijven. Je wordt niet veiliger door de ander steeds meer te bedreigen. Dat leidt tot een veiligheidsdilemma: wat de ene kant defensief noemt, ziet de andere als offensief, en zo bewapent iedereen zich verder. De uitkomst laat zich raden: in plaats van veiligheid wordt de situatie gevaarlijker. We hebben nood aan gemeenschappelijke veiligheid, waarbij de veiligheid van de ene niet ten koste gaat van de andere. Wie vrede wil, moet vrede voorbereiden. Dat betekent diplomatie, ontwapening, internationale samenwerking, respect voor internationaal recht en veiligheidsstructuren waarin ook tegenstanders met elkaar praten. Dat is geen naïviteit, maar het enige realisme dat werkt. De overgrote meerderheid van conflicten eindigt uiteindelijk toch aan tafel."⁶

1 https://news.belgium.be/nl/organisatie-van-een-navo-top-ankara
2 https://www.ft.com/content/b0e09632-81b9-43ee-881e-f14712c5d7b6
3 https://x.com/FranckenTheo/status/2072573941290262624
4 https://lavamedia.be/waarom-de-militarisering-van-de-europese-economie-onze-industrie-niet-zal-redden/
5 https://www.standaard.be/politiek/peter-mertens-pvda-de-navo-is-niet-de-oplossing-voor-oekrane.-laten-we-eruit-stappen/154497165.html
6 Peter Mertens, 20 juni 2026, https://lavamedia.be/welfare-not-warfare-sociale-rechtvaardigheid-en-vrede-horen-samen/