Deklaracja Gdańska

Deklaracja Gdańska

Wspólna deklaracja przywódców krajów Flanki Wschodniej (Estonii, Finlandii, Łotwy, Litwy, Polski, Rumunii i Szwecji)

1. Wroga polityka Rosji oraz jej agresja przeciwko Ukrainie potwierdziły, że Rosja pozostaje największym, bezpośrednim i długoterminowym zagrożeniem dla bezpieczeństwa, pokoju i stabilności obszaru euroatlantyckiego. Flanka wschodnia, rozciągająca się od regionu arktycznego przez Morze Bałtyckie i Morze Czarne, stanowi pierwszą linię obrony w przypadku zbrojnej agresji, chroniąc w ten sposób nie tylko własne granice, ale także bezpieczeństwo, stabilność i dobrobyt całej Unii Europejskiej i NATO. W związku z tym bezpieczeństwo i odporność flanki wschodniej stanowią dobro wspólne i są przedmiotem wspólnej odpowiedzialności. Zagrożenia ze strony Rosji muszą stanowić fundament przyszłej europejskiej strategii bezpieczeństwa.
2. Rosja i jej sojusznicy nadal prowadzą uporczywe, skoordynowane i nasilające się kampanie hybrydowe oraz kampanie FIMI, mające na celu zagrożenie naszej jedności, bezpieczeństwu i wartościom demokratycznym. Celem Rosji jest osłabienie naszego wsparcia dla Ukrainy oraz jej zdolności do obrony. Kampanie te obejmują akty sabotażu, zakłócanie funkcjonowania infrastruktury krytycznej, w tym podwodnej, cyberataki, naruszenia przestrzeni powietrznej, wykorzystywanie przepływów migracyjnych, działania w ramach wojny elektronicznej, manipulowanie informacjami oraz próby podważania wiarygodności naszych demokracji i procesu wyborczego. Potępiamy niedawne wtargnięcia rosyjskich dronów do przestrzeni powietrznej państw flanki wschodniej oraz incydenty związane z bezpieczeństwem w obszarze morskim, które bezpośrednio szkodzą ludności cywilnej i infrastrukturze. Wykorzystywanie przez Rosję takich naruszeń, w tym publiczne groźby kierowane przez Rosję pod adresem tych krajów, jest niedopuszczalne. W tym kontekście podkreślamy pilną potrzebę wzmocnienia systemów dronowych i środków przeciwdziałania dronom, odporności i ochrony infrastruktury krytycznej oraz zdolności obronnych - w tym świadomości sytuacyjnej - poprzez koordynację działań i przyspieszenie rozwoju technologicznego, a także zwiększenie zdolności produkcyjnych europejskiego przemysłu obronnego w ramach inicjatyw krajowych i wielostronnych, przy wsparciu obecnych (SAFE, EDIP, EDF, Plan działania w zakresie bezpieczeństwa dronowego i środków przeciwdziałania dronom, BMVI) oraz przyszłych instrumentów UE (takich, jak ECF).
3. Jesteśmy zdecydowani działać wspólnie, we współpracy z naszymi partnerami z UE i sojusznikami z NATO, aby zapobiegać tym zagrożeniom, reagować na nie i zapewnić odstraszanie, a także chronić nasze społeczeństwa. Musimy przyjąć proaktywne podejście, zaczynając od budowania solidnej świadomości sytuacyjnej i odporności w całym społeczeństwie. Musimy reagować w sposób bardziej zdecydowany, zwiększając koszty działań hybrydowych ponoszonych przez Rosję oraz udaremniając jej szkodliwe działania poprzez wykorzystanie całego wachlarza ukierunkowanych środków restrykcyjnych, regulacyjnych i operacyjnych, w tym poprzez publiczne ujawnianie informacji, narzędzia prawne i regulacyjne, dalsze sankcje, a także działania dyplomatyczne.
4. Podkreślamy potrzebę dalszego wspierania Ukrainy, która od ponad czterech lat dzielnie stawia czoła pełnoskalowej inwazji ze strony Rosji. Wzywamy całą społeczność transatlantycką do dalszego udzielania Ukrainie pomocy wojskowej, cywilnej, finansowej i politycznej oraz do wspierania jej w dążeniu do sprawiedliwego i trwałego pokoju opartego na solidnych i wiarygodnych gwarancjach bezpieczeństwa. Pożyczka w celu wsparcia Ukrainy udzielona przez UE ma kluczowe znaczenie dla wsparcia wysiłków Ukrainy. Nie należy tego jednak traktować jako substytutu bieżącej pomocy dwustronnej, która nadal jest niezwykle potrzebna. Podkreślamy znaczenie wykorzystania mechanizmu PURL w celu wzmocnienia potencjału Ukrainy. Będziemy również zacieśniać współpracę w zakresie uzupełniania braków kadrowych w NSATU i EUMAM Ukraine. Podkreślamy kluczową rolę ukraińskich sił zbrojnych w powstrzymywaniu rosyjskiej agresji.
5. Będziemy nadal współpracować w ramach Koalicji Chętnych w zakresie gwarancji bezpieczeństwa dla Ukrainy. Popieramy integrację Ukrainy ze strukturami euroatlantyckimi, pod warunkiem osiągania merytorycznych postępów oraz wdrażania niezbędnych reform, ponieważ ma to kluczowe znaczenie dla zapewnienia pokoju i stabilności na naszym kontynencie.
6. Powinniśmy w pełni wykorzystać doświadczenia zdobyte podczas obrony Ukrainy przed rosyjską zbrojną agresją, wzmacniając naszą odporność w sferze zarówno cywilnej, jak i wojskowej. Weźmiemy to pod uwagę przy zacieśnianiu współpracy rządowej i przemysłowo-obronnej z Ukrainą, zwłaszcza w zakresie technologii dronowych i systemów przeciwdronowych, które zmieniają oblicze współczesnej wojny. Ponadto wyrażamy gotowość do zacieśnienia wymiany dobrych praktyk w zakresie budowania skutecznej odporności społecznej oraz podejścia opartego na współpracy wszystkich szczebli administracji rządowej.
7. Powtarzając treść deklaracji przyjętej podczas szczytu poświęconego wschodniej flance mającego miejsce w Helsinkach, podkreślamy, że wschodnia flanka Europy stanowi wspólną odpowiedzialność a jej obrona jest pilnym zadaniem wymagających przywództwa i determinacji. Zabezpieczenie wschodniej flanki jest priorytetowym celem, który przyniesie korzyści całej Europie zarówno w perspektywie zarówno krótko-, jak i długoterminowej. Z zadowoleniem przyjmujemy zatem postępy osiągnięte w przygotowaniu projektu Eastern Flank Watch w ramach europejskich projektów obronnych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania (EFW EDPCI) w ramach Europejskiego Programu Przemysłu Obronnego (EDIP). EFW EDPCI, jako kompleksowy projekt obejmujący wiele dziedzin, wspiera rozwój szerokiego spektrum kluczowych zdolności wojskowych, wzmacniając europejski przemysł obronny.
8. Podkreślamy strategiczne znaczenie projektu Eastern Flank Watch dla interesów całej Unii w zakresie bezpieczeństwa i obrony oraz konieczność zapewnienia odpowiedniego poziomu finansowania na potrzeby jego rozwoju. Projekt EFW EDPCI, wraz z innymi inicjatywami - w tym projektami o zasięgu krajowym, takimi jak Baltic Defence Line, Eastern Shield oraz Black Sea Maritime Security Hub, mającymi na celu poprawę orientacji sytuacyjnej - znacząco wzmocni potencjał odstraszania i gotowość obronną oraz wesprze gotowość obronną państw położonych na pierwszej linii, zapewniając im pełną gotowość do działania. Zdajemy sobie sprawę z tego, jak ważne jest nie tylko stworzenie potencjału obronnego, ale także zapewnienie jego długoterminowego utrzymania i trwałości, zwiększenie zdolności produkcyjnych oraz wspieranie innowacji w europejskim przemyśle obronnym. W związku z tym konieczna jest odpowiednia i perspektywiczna strategia budżetowa, ze szczególnym uwzględnieniem krajów flanki wschodniej; z zadowoleniem przyjmujemy też większy nacisk na kwestie bezpieczeństwa i obrony w kolejnych wieloletnich ramach finansowych.
9. W przededniu szczytu NATO w Ankarze potwierdzamy nasze zaangażowanie w osiągnięcie celu, jakim jest przeznaczenie 5% PKB na wydatki na obronę. Będziemy również zachęcać wszystkich sojuszników do wdrażania krajowych planów zwiększenia wydatków na obronę, zgodnie z ustaleniami ze szczytu NATO w Hadze w 2025 roku. Jesteśmy gotowi zacieśnić współpracę w celu dalszego wzmocnienia obecności, potencjału odstraszania i obrony NATO na flance wschodniej we wszystkich obszarach operacyjnych oraz przy stałym zaangażowaniu wszystkich sojuszników.
10. Chociaż NATO pozostaje fundamentem naszej zbiorowej obrony, Unia Europejska musi dokładniej określić i wzmocnić swoją rolę w reagowaniu na zmieniający się kryzys bezpieczeństwa. Powinniśmy inwestować w wiarygodne i solidne systemy gotowości, odporności i reagowania na szczeblu UE, w zgodzie z rolą, obowiązkami i celami NATO, dbając jednocześnie o komplementarność działań. Zdajemy sobie sprawę, że dalsze zacieśnianie współpracy z naszymi partnerami transatlantyckimi ma kluczowe znaczenie dla pogłębienia wzajemnego zaufania oraz zapewnienia wiarygodnego odstraszającego wobec Rosji.
11. Podobnie jak rosyjska agresywna wojna przeciwko Ukrainie, globalne konsekwencje kryzysu w cieśninie Ormuz po raz kolejny uwidoczniły wrażliwość łańcuchów dostaw energii oraz podkreśliły pilną potrzebę dywersyfikacji, ochrony i rozwoju odpornej infrastruktury energetycznej. Ostatnie wydarzenia pokazały strategiczne znaczenie bezpiecznych i wzajemnie połączonych systemów zaopatrzenia w paliwo w całej Europie. W tym kontekście podkreślamy konieczność zapewnienia odpowiedniej infrastruktury paliwowej na flance wschodniej. Wzywamy UE do wsparcia państw członkowskich w tych działaniach, w tym w rozbudowie mocy związanych z LNG i biogazem, zwiększaniu odporności sieci elektroenergetycznej oraz rozwoju magazynowania energii, zgodnie z komunikatem w sprawie regionów wschodnich UE graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą.
12. Podkreślamy znaczenie dalszych działań na rzecz poprawy mobilności wojsk. Musimy szybko zmodernizować infrastrukturę transportową, aby zagwarantować płynne i szybkie przemieszczanie się personelu wojskowego sił sojuszniczych oraz ciężkiego sprzętu na terenie całej UE, zapewniając jednocześnie odpowiednie wsparcie ze strony UE w tej dziedzinie.
13. Zachęcamy do podejmowania działań mających na celu pogłębienie współpracy UE w zakresie bezpieczeństwa oraz zwiększenie pomocy w budowaniu odporności dla partnerów regionalnych, którzy są celem agresywnych działań ze strony Rosji. Bezpieczeństwo i stabilność naszych partnerów są nierozerwalnie związane z naszym własnym bezpieczeństwem. Działając wspólnie, wysyłamy jednoznaczny sygnał o naszym silnym zaangażowaniu w obronę prawa międzynarodowego, wartości demokratycznych i bezpieczeństwa naszych obywateli.
14. Z niecierpliwością czekamy na kolejne spotkanie w tym formacie w Rumunii.