STIMULUS-team vraagt met Dodentocht aandacht voor chronische pijn

Vier onderzoekers van STIMULUS, de onderzoeksgroep rond neuromodulatie van VUB en UZ Brussel, namen op 14 augustus deel aan de 100 kilometer lange Dodentocht in Bornem. Samen met de 16-jarige Oscar Moens vroegen ze aandacht voor chronische pijn en de complexe impact ervan op het dagelijkse leven. Bijna één op de vijf volwassenen in Europa leeft met matige tot ernstige chronische pijn.

Prof. dr. Maarten Moens, neurochirurg in het UZ Brussel, prof. dr. Lisa Goudman, dra. Ulrike Van Hoey en dra. Britt Winnepenninckx zijn verbonden aan STIMULUS. Alleen Oscar Moens is geen lid van de onderzoeksgroep, maar net zijn aanwezigheid onderstreept dat dit verhaal niet alleen wetenschappelijk of klinisch is. Het is ook menselijk, familiaal en maatschappelijk. Chronische pijn beperkt zich immers nooit tot één persoon. Ze kruipt in een gezin, in een relatie, in een sociale kring, in een werkcontext. Ze vraagt niet alleen veerkracht van de patiënt, maar ook van de mensen die elke dag mee dragen, mee luisteren, mee plannen en mee hopen.

"Met deze Dodentocht wilden we tonen dat chronische pijn niet aan de zijlijn thuishoort. Honderd kilometer wandelen vraagt uithouding, mentale weerbaarheid en doorgaan wanneer het lichaam protesteert. Voor mensen met chronische pijn is dat geen uitdaging van één dag: zij leven vaak maanden of jaren met pijn en de gevolgen ervan. We willen hun ervaring niet vergelijken met onze tocht, maar wel tonen dat we dit verhaal mee willen dragen en dat chronische pijn meer zichtbaarheid en begrip verdient", zegt prof. dr. Maarten Moens.

Chronische pijn: aanwezig, maar vaak onzichtbaar

Chronische pijn is aanhoudende pijn die langer duurt dan drie maanden. Volgens de European Pain Federation leeft bijna 20 procent van de volwassen Europese bevolking met matige tot ernstige chronische pijn, naar schatting 150 miljoen mensen.

De aandoening is complex omdat pijn zelden op zichzelf staat en moeilijk te begrijpen is voor buitenstaanders. Langdurige pijn kan slaap, mobiliteit, concentratie en stemming beïnvloeden en het moeilijker maken om te werken, sociale activiteiten op te nemen of dagelijkse taken uit te voeren. Tegelijk kunnen stress, vermoeidheid en andere lichamelijke of psychologische factoren de pijnervaring mee beïnvloeden. Daarom volstaat het niet altijd om alleen naar de lichamelijke oorzaak of de intensiteit van de pijn te kijken.

Prof. dr. Maarten Moens: "Ook de omgeving voelt de gevolgen. Partners, familieleden en andere naasten nemen vaak praktische en emotionele ondersteuning op zich. Ze helpen bij dagelijkse activiteiten, passen plannen aan of bieden ondersteuning op moeilijke momenten. Die langdurige betrokkenheid kan ook voor hen gepaard gaan met onzekerheid, vermoeidheid en belasting. Goede pijnzorg kijkt daarom niet alleen naar de patiënt en de behandeling, maar ook naar functioneren, levenskwaliteit en de context waarin iemand leeft."

Onderzoek naar zorg op maat

STIMULUS is de onderzoeks- en onderwijsgroep rond neuromodulatie van VUB en UZ Brussel. Neuromodulatie beïnvloedt zenuwstructuren met elektrische signalen of medicatie en kan onder meer worden ingezet bij complexe, moeilijk behandelbare pijn. De groep combineert klinische zorg, onderzoek en onderwijs en onderzoekt hoe pijnzorg beter kan aansluiten bij het dagelijkse leven van patiënten.

Die brede benadering komt terug in verschillende projecten. Stimulus@home, ontwikkeld met steun van de UZ Brussel Foundation, ondersteunt mensen met chronische pijn en long covid onder meer met pijneducatie, cognitieve gedragstherapie en acceptance & commitment therapy (ACT).

Intiem Verlicht, gerealiseerd met steun van De Warmste Week 2025, richt zich op de impact van chronische pijn op relaties, intimiteit en communicatie via een reeks gespreksavonden voor volwassenen met chronische pijn en hun partner.

Ook binnen het IMPROVE-project staat de leefwereld van de patiënt centraal. STIMULUS onderzoekt er of het bijvullen van medicatiepompen bij bepaalde patiënten veilig thuis kan gebeuren. Daarbij kijkt het onderzoek niet alleen naar medische en technische aspecten, maar ook naar comfort, patiëntvoorkeur en de impact op de zorgorganisatie.

Met de deelname aan de Dodentocht wil het team STIMULUS haar boodschap duidelijk naar buiten brengen: chronische pijn verdient niet alleen behandeling, maar ook begrip.