Oxfam-rapport: “Ongeziene concentratie van rijkdom is een bedreiging voor de democratie”

Mertens grijpt het Oxfam-rapport aan om ons voorstel voor een miljonairstaks kracht bij te zetten: "Niet als wonderoplossing, maar als een noodzakelijke maatregel om rijkdom eerlijker te verdelen. En als écht alternatief om onze sociale bescherming te versterken en pensioen- en indexdiefstal tegen te houden."

2025 was een recordjaar voor miljardairs wereldwijd. Dat blijkt uit het rapport over ongelijkheid dat Oxfam elk jaar publiceert aan de vooravond van het Wereld Economisch Forum in Davos. Het gezamenlijke vermogen van miljardairs steeg met meer dan 2.500 miljard dollar, bijna 7 miljard dollar per dag. Die verrijking gaat bovendien steeds sneller: in 2025 groeide het vermogen van de superrijken drie keer sneller dan in de vijf jaar daarvoor.

Ook in België neemt de rijkdom aan de top toe. Ons land telt vandaag 50 miljardairsfamilies. Tegelijk groeit de armoede: volgens Oxfam leven bijna één miljoen mensen in voedselonzekerheid, bijna het dubbele van in 2019.

Aan de ene kant worden de superrijken ontzien: geen aanpak van fiscale achterpoortjes, geen vermogensbelasting. Aan de andere kant krijgen werkende mensen pensioendiefstal, indexdiefstal en hogere btw en accijnzen op hun bord.

"Deze extreme concentratie van kapitaal ondergraaft de democratie," reageert Mertens. "Democratie wordt plutocratie: de heerschappij van de rijkdom. Wie over miljarden beschikt, koopt politieke invloed - of stapt zelf de politieke macht binnen. Oxfam toont aan dat een miljardair vandaag 4.000 keer meer kans heeft op een politiek mandaat dan een gewone werknemer."

Volgens Oxfam zetten supervermogenden ook achter de schermen wetten en regels naar hun hand. "Dat zien we ook in het beleid van de regering-De Wever-Rousseau," zegt Mertens. "Aan de ene kant worden de superrijken ontzien: geen aanpak van fiscale achterpoortjes, geen vermogensbelasting. Aan de andere kant krijgen werkende mensen pensioendiefstal, indexdiefstal en hogere btw en accijnzen op hun bord. Maatregelen die de ongelijkheid alleen maar dreigen te vergroten."

Het Oxfam-rapport legt een duidelijk verband bloot tussen rijkdomsconcentratie, politieke macht van superrijken en het afbrokkelen van democratische rechten. "Ook in België zien we dat gebeuren," besluit Mertens. "Om haar beleid van sociale afbraak door te drukken, viseert de regering onze democratische verworvenheden. Kritische stemmen moeten het zwijgen worden opgelegd, zogezegd radicale organisaties worden geviseerd en tegenmachten zoals vakbonden, mutualiteiten en het middenveld worden aangevallen."

Peter Mertens

Algemeen secretaris PVDA