Ransomware-aanvallen: leer van de fouten van anderen

De chat met de klantenservice van de webwinkel, dat filmpje op sociale media, de foto op een nieuwssite: vanaf 2 augustus 2026 moet daar in veel gevallen bij staan dat kunstmatige intelligentie (AI) is gebruikt. Nieuwe Europese regels moeten u helpen om beter te herkennen wat echt is, wat door AI is gemaakt en wanneer u met een AI-systeem communiceert.

AI wordt steeds beter in het maken van teksten, foto's, video's en stemmen die nauwelijks van echt te onderscheiden zijn. Ook chatbots gedragen zich steeds menselijker. Daardoor wordt het moeilijker om te herkennen wanneer AI wordt gebruikt. Dat vergroot de kans op misleiding, nepnieuws, identiteitsfraude en oplichting.

Met de nieuwe Europese transparantieregels krijgt u daarom vaker vooraf te zien of te horen dat AI wordt gebruikt. Zo kunt u beter beoordelen met wie of waarmee u te maken heeft. Als beoogd toezichthouder op de AI-verordening informeert de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) burgers en organisaties over deze nieuwe regels.

Wat merkt u hiervan?

AI-systemen zoals chatbots worden duidelijk herkenbaar als AI

Steeds meer organisaties gebruiken AI voor hun klantenservice. Belt u bijvoorbeeld met uw huisartsenpraktijk of chat u met een webwinkel? Dan moet vanaf 2 augustus duidelijk zijn wanneer u met een AI-assistent communiceert en niet met een medewerker van vlees en bloed.
Zo kunt u een beter geïnformeerde keuze maken over de informatie die u krijgt.

AI-content wordt beter herkenbaar

Ontvangt u een foto, video, geluidsfragment of tekst die door AI is gemaakt? Dan moet deze in veel gevallen herkenbaar zijn als AI-content. Dat kan bijvoorbeeld met een digitaal watermerk of een andere technische markering, zodat kan worden gecontroleerd of het AI-gegenereerd is.

U krijgt vooraf te horen als AI emoties of kenmerken analyseert

Gebruikt een organisatie AI om emoties te herkennen of mensen op basis van biometrische kenmerken in te delen in categorieën? Dan moet u daar uiterlijk op het eerste moment van interactie over worden geïnformeerd.
Denk bijvoorbeeld aan een videogame die gebruikmaakt van emotieherkenning of andere toepassingen waarbij AI uw gezicht of stem analyseert.

Deepfakes moeten herkenbaar zijn

Ook video's, afbeeldingen en geluidsfragmenten die met AI zijn gemaakt of bewerkt zodat ze echt lijken, moeten duidelijk worden gelabeld.
Dat helpt u beter te herkennen wanneer u kijkt naar een deepfake, bijvoorbeeld een video waarin een politicus iets lijkt te zeggen wat nooit is gebeurd.

Bij al deze situaties geldt dat u deze informatie moet krijgen uiterlijk op het moment van de eerste interactie met het AI-systeem of de AI-content.

Transparantie helpt tegen misleiding

"AI wordt steeds vaker onderdeel van ons dagelijks leven. Dan moet ook duidelijk zijn wanneer AI wordt gebruikt. Chat je met de klantenservice of hoor je een stem namens de huisarts of gemeente antwoorden? Dan moet duidelijk zijn dat je met een AI-chatbot praat. Of zie je een video waarin een politicus iets schokkends zegt? Is die met AI gemaakt of bewerkt, dan moet dat herkenbaar zijn. Heb je een perfecte match op een dating-app? Als je feitelijk met AI communiceert, moet dat ook duidelijk zijn. Zo kunnen mensen beter beoordelen wat zij zien of horen," zegt Sven Stevenson, directeur van de Directie Coördinatie Algoritmes (DCA) van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Weet wanneer u met AI te maken heeft

Bovenstaande infographic transparantie-eisen (pdf) kunt u ook downloaden. De infographic legt uit hoe u AI straks sneller kunt herkennen op internet.

Rol van de AP

Binnen de AP werkt de Directie Coördinatie Algoritmes (DCA) aan de AP-taak als coördinerend algoritmetoezichthouder en de voorbereiding op de aankomende toezichtstaak op de AI-verordening.