Markaziy bank tomonidan tijorat banklarining kredit shartnomalarida to'lovlar kechiktirilganda qo'llanilayotgan jarima va sanksiyalar tahlil qilindi. O'rganishlar ayrim amaliyotlar adolat va mutanosiblik tamoyillariga zid ekanini ko'rsatdi.
Tahlillar natijasida ayrim banklarda:
-
kechiktirilgan toʻlovlar uchun hisoblanadigan foiz stavkalari shartnomada belgilangan yillik stavkaga nisbatan bir necha barobarga, ayrim holatlarda yillik 150-180 foizgacha oshirilayotgani;
-
kredit boʻyicha foizlarni toʻlash kechiktirilganda eng yuqori chegarasi belgilanmagan kunlik penya hisoblanayotgani;
-
kreditorning haqiqiy xarajatlari bilan bogʻliq boʻlmagan qoʻshimcha bir martalik jarimalar qoʻllanilayotgani aniqlangan.
Shu munosabat bilan Markaziy bank:
-
kechiktirilgan majburiyatlar uchun qoʻllaniladigan sanksiyalarning kompensatsion xarakterga ega boʻlishiga eʼtibor qaratish;
-
qarz oluvchilar uchun toʻlovni kechiktirish bilan bogʻliq moliyaviy oqibatlarning aniq va oldindan tushunarli boʻlishini taʼminlash;
-
kredit shartnomalarida javobgarlik choralarini adolat va mutanosiblik tamoyillari asosida belgilash lozim deb hisoblaydi.
Batafsil