Herdenken en vieren, 4 en 5 mei 2026 in Amsterdam

Hieronder lichten we enkele activiteiten uit. Bekijk het complete overzicht op 4en5meiamsterdam.nl.

4 mei: stilstaan om slachtoffers van de oorlog te herdenken

Stille tocht en Nationale Dodenherdenking

Doe mee met de bijzondere traditie van de Amsterdamse stille tocht en loop mee naar de Nationale Dodenherdenking op de Dam. Sinds 1946 organiseert het Amsterdams 4 en 5 mei comité een stille tocht waarbij het herdenken van de Amsterdamse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog centraal staat. Op de Dam is een speciaal vak voor de deelnemers, maar u kunt ook naar een van de vele andere herdenkingen in de stad. Dit jaar start de stille tocht op het Museumplein. Iedereen is welkom om mee te lopen. De tocht is ook geschikt voor kinderen.

• Stille tocht, Museumplein, 17.45 uur

Zie: Nationale Herdenking op de Dam

Open Joodse Huizen - Huizen van Verzet

Sprekende herdenkingen waarbij vertellers, bezoekers en bewoners verhalen delen in huizen waar mensen woonden en werkten tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog.

De Nieuwe Ooster

Jaarlijks organiseert de gemeente op 4 mei van 09.30 tot 12.00 uur een stille tocht. De herdenking vindt plaats op de gemeentelijke begraafplaats van Amsterdam: De Nieuwe Ooster. Het is een lange, ritmische, rituele wandeling door het voorjaarsgroene en bloeiende gedenkpark. Iedereen is welkom om mee te lopen. Enkele honderden Amsterdammers en nabestaanden staan stil bij 6 monumenten, de (loco)burgemeester voorop. De bijeenkomst heeft een informeel karakter. Diverse organisaties en nabestaanden eren de slachtoffers met bloemen en kransen. Na afloop is er gelegenheid tot napraten bij een kopje koffie.

• De Nieuwe Ooster
• 09.30 - 12.00 uur

Nationale Sportherdenking

Sinds 2005 organiseert het Comité Nationale Sportherdenking jaarlijks op 4 mei een kranslegging bij het beeld van Prometheus voor het Olympisch Stadion. Het beeld is daar geplaatst ter nagedachtenis aan de sporters die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn vermoord of omgekomen. Voorafgaand aan de kranslegging is er een inhoudelijke bijeenkomst met levensverhalen van sporters in de Tweede Wereldoorlog. Dit jaar staat de paardensport centraal. In de Tweede Wereldoorlog kwamen 4 Nederlandse olympiërs om het leven: Alexander van Geen (Slag in de Javazee), Pierre Versteegh (vermoord in Sachsenhausen), Eddy Kahn (gesneuveld in Frankrijk) en Tjeerd Pasma (V1-treffer). Ritmeester en viervoudig olympisch kampioen Charles de Pahud overleefde de oorlog, maar verloor zijn zoon. Hij leidde Huize Kareol en sloot zich later aan bij de Prinses Irene Brigade.

• Olympisch Stadion (Move gebouw)
• 10.30 uur, herdenking start om 12.30 uur

Open Joodse Huizen - Huizen van Verzet: Het verzet van Leo Schrijver

Leonard 'Leo' Schrijver (1893) was de tweede zoon uit een Joods Amsterdams diamantslijpersgezin. Als musicus maakte hij omzwervingen via onder meer Shanghai en Berlijn, maar vóór de oorlog keerde hij terug naar Amsterdam. Als vrijgezel en communist voelde hij zich geroepen om de nazi's actief te bestrijden. Al in 1940 sloot hij zich aan bij het verzet. Een jaar later werd hij opgepakt, naar Schoorl overgebracht en vervolgens gedeporteerd naar Buchenwald, waar hij op 30 april 1942 werd vermoord. Achterneef Jan Schrijver vertelt zijn verhaal vanuit Leo's laatste woonadres.

• Fa. Pekelhaaring
• 12.00 uur

Wandelen door het gesoigneerde Amsterdam-Zuid van Etty Hillesum

Tijdens een 2,5 uur durende wandeling met een gids van Mee in Mokum maakt u kennis met het karakteristieke Amsterdam-Zuid, waar het leven van Etty Hillesum zich afspeelde. In een woonhuis in deze buurt begon zij op 8 maart 1941 met het schrijven van haar dagboek. Haar observaties en gedachten raken nog altijd en zijn ook vandaag de dag herkenbaar en betekenisvol. Onderweg ziet u markante gebouwen van de Amsterdamse School en ontdekt u de bijzondere rol die Amsterdam-Zuid speelde in de geschiedenis van de Joodse gemeenschap, vóór en tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Het verzet van politieagent Jaap Knol

Op 16 mei 1944 werden, op bevel van de Duitse bezetter, Roma en Sinti in het hele land opgepakt. Velen van hen werden gedeporteerd naar Auschwitz en keerden nooit meer terug. Ook Roma en Sinti die in Amsterdam een bestaan hadden opgebouwd, werden getroffen door het arrestatiebevel. Onder hen waren de muzikantenfamilies Steinbach en Rosenberg, bekend om hun roemruchte liveoptredens in cafés rond het Rembrandtplein, zoals lunchroom Heck's. Historica Angelique van der Pol vertelt het indringende verhaal van deze families, en van politieagent Jaap Knol, die na hun arrestatie met een list probeerde hun vrijlating te regelen.

Dodenherdenking Homomonument

Elk jaar komen we op en om het Homomonument samen om stil te staan bij de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog en de onderdrukking en vervolging van queer-personen toen en nu. Nét voor 20.00 uur klinkt het signaal taptoe en is het 2 minuten stil op het plein. Na de stilte klinkt het Wilhelmus, live gezongen, en komen de sprekers aan bod. Dit jaar is Viktória Radványi, voorzitter van Boedapest Pride, de eerste spreker.

Stille tocht en herdenking Weesp

Om 19.15 uur vertrekt de stille tocht in Weesp vanaf de Synagoge naar het Oorlogsmonument aan de Ossenmarkt. De stille tocht wordt begeleid door trommelaars van harmonie de Adelaar. Om 19.25 uur begint de herdenking bij het Oorlogsmonument. Het programma bestaat uit muziek door Blazersensemble Weesp en Omstreken, zang door Gina de Jonge, een gedicht door Agnes Bruin en een toespraak. Aansluitend is er vanaf 20.45 uur een herdenkingsbijeenkomst in de Grote- of Laurenskerk aan de Nieuwstraat. Dit jaar brengt het koor Camerata Fectionata 'Annelies' ter gehore, een muziekstuk gebaseerd op het dagboek van Anne Frank.

• Synagoge, Nieuwstraat 3
• 19.15 uur

Theater na de Dam

Elk jaar spelen diverse voorstellingen die ieder op hun eigen manier betrekking hebben op de Tweede Wereldoorlog.

Zie: Theater Na de Dam

• Diverse theaters in de stad
• 21.00 uur

Openbare verlichting 2 minuten aan

Van oudsher doet de gemeente Amsterdam tijdens de 2 minuten stilte bij de Nationale Dodenherdenking op 4 mei in Amsterdam de openbare verlichting 2 minuten aan. Om 20.02 uur wordt de verlichting weer uitgeschakeld. Ook in Weesp gaat de verlichting 2 minuten aan.

Parkeren

U kunt op 4 mei niet parkeren in de parkeergarages Bijenkorf en Rokin. Kijk voor de actuele parkeer- en verkeerssituatie in Amsterdam op Parkeren.

5 mei: vrijheid vieren in verbondenheid

ZO is Vrij Bevrijdingsfestival

Het Zo is Vrij Bevrijdingsfestival is terug op het Anton de Komplein. Met een mooi programma vol lokale acts, een optreden van headliner Rolf Sanchez en een diversiteitsmarkt met ondernemers uit Zuidoost, belooft het weer een bijzondere dag te worden. Een feest voor heel Zuidoost, waar ruimte is om samen de vrijheid te vieren én stil te staan bij het belang van herdenken.

• Anton de Komplein
• 14.00 - 21.00 uur

Bevrijdingsfestival Het Vrije Westen

Kom dansen, vieren en genieten in het Westerpark op Bevrijdingsfestival Het Vrije Westen, met een veelzijdig programma vol live muziek, dj's en inspirerende performances. Vrij toegankelijk voor iedereen.

• Westerpark
• 14.00 - 23.00 uur

Vrijheid vier je samen in De Banne

Op 5 mei toveren we de buurt rondom het winkelcentrum en Huis van de Wijk om tot dé plek van ontmoeting. Of u nu al uw hele leven in Noord woont, hier net bent komen wonen, jong bent of oud: schuif gezellig aan bij onze vrijheidsmaaltijd. Dit jaar draait alles om elkaar beter leren begrijpen. Dat doen we op de lekkerste manier mogelijk: met een groot wereldbuffet. Buurtbewoners en jongeren koken samen de heerlijkste soepen en hapjes uit alle windstreken. Terwijl we eten aan lange tafels, praten we met elkaar over wat vrijheid voor ons betekent in de wijk.

• Banne Centrum
• 11.30 - 14.00 uur

Filosoferen over vrijheid

Op 5 mei filosoferen we over vrijheid tijdens onze jaarlijkse vrijheidsmaaltijd. Dit keer met onder andere Cathelijne Blok als tafelhost. 8 tafels met 8 personen. Elk half uur begint er een nieuwe tafel tussen 12.00 en 16.00 uur. Er is ook een mini-tentoonstelling met illegaal drukwerk uit de Tweede Wereldoorlog.

• Embassy of the Free Mind
• 12.00 uur - 16.00 uur

De Tafel van Oost

Schuif aan bij De Tafel van Oost in het Oosterpark: een vrijheidsmaaltijd waar herdenken, vieren en ontmoeten samenkomen. Laat u verrassen door een levendig programma vol inspirerende gesprekken, bijzondere sprekers, muziek, performances en spontane ontmoetingen. Ook voor de jeugd is er genoeg te beleven. Een middag en avond om stil te staan bij vrijheid, democratie en samenleven en vooral om die samen te beleven. Samen met partners Plein Theater en Hotelschool The Hague, buurtbewoners, makers en ondernemers uit Oost en daarbuiten, creëren we een open tafel voor iedereen. Of u nu komt om te luisteren, mee te praten of gewoon te genieten: iedereen is welkom! Kom langs, proef de vrijheidssoep en schuif aan bij de gezelligste Tafel van Oost!

• Oosterpark, op het grote veld (westzijde, kant OLVG)
• 15.00 - 21.00 uur

Programma

Het hele programma is te vinden op 4en5meiamsterdam.nl.