ЭДИЙН ЗАСГИЙН ЭРХ ЧӨЛӨӨ БА ТӨР, ХУВИЙН ХЭВШЛИЙН ТҮНШЛЭЛ: УЛААНБАТАР ХОТЫН ХӨГЖЛИЙН ШИНЭ БОЛОМЖ

Монгол Улсын шинэчлэгдэн батлагдсан Эдийн засгийн эрх чөлөөний тухай хууль нь бизнес эрхлэх таатай орчин бүрдүүлэх, хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх, төрийн оролцоог оновчтой болгох замаар эдийн засгийн өсөлтийг дэмжих зорилготой. Энэхүү бодлогын шинэчлэлийн хүрээнд төр, хувийн хэвшлийн түншлэл (ТХХТ) нь нийслэлийн хөгжлийн томоохон төслүүдийг хэрэгжүүлэх чухал механизм болж байна.

Яагаад эдийн засгийн эрх чөлөө өндөр байх тусам ТХХТ амжилттай хэрэгждэг вэ?

Эдийн засгийн эрх чөлөө өндөртэй улс орнуудад хөрөнгө оруулагчид хууль эрх зүйн орчин тогтвортой, өмчийн эрх хамгаалагдсан, төрийн шийдвэр ил тод байна гэсэн итгэлтэй байдаг. Ийм нөхцөл бүрдэх тусам хувийн хэвшил урт хугацааны хөрөнгө оруулалт хийх сонирхол нэмэгдэж, төртэй хамтран томоохон төсөл хэрэгжүүлэх боломж өргөждөг. ТХХТ нь зөвхөн санхүүжилтийн хэлбэр биш бөгөөд төр, хувийн хэвшлийн хамтын урт хугацааны түншлэл юм. Энэ түншлэл амжилттай хэрэгжих үндсэн нөхцөл нь хөрөнгө оруулагчдын эрх ашгийг хамгаалсан, ойлгомжтой бөгөөд тогтвортой эрх зүйн орчин байдаг.

Хувийн хэвшлийн оролцоог нэмэгдүүлэх боломж: Нийслэлийн дэд бүтэц, инженерийн байгууламж, нийтийн үйлчилгээ, ногоон хөгжил, ухаалаг хотын шийдлүүд зэрэг олон салбарт хувийн хэвшлийн оролцоо шаардлагатай байна.

Эдийн засгийн эрх чөлөөг бэхжүүлэх бодлого нь:

1. Хувийн хөрөнгө оруулалтыг татах;
2. Инноваци, шинэ технологийг нэвтрүүлэх;
3. Төсөл хэрэгжүүлэх хугацааг богиносгох;
4. Үйлчилгээний чанар, хүртээмжийг сайжруулах;
5. Төрийн төсөвт ирэх ачааллыг бууруулах боломжийг нэмэгдүүлнэ.
6. Эрсдэлийг зөв хуваарилах нь амжилтын үндэс

ТХХТ-ийн төслүүдийн нэг гол давуу тал нь эрсдэлийг хамгийн үр ашигтай удирдах боломжтой талд шилжүүлэх механизм юм. Эдийн засгийн эрх чөлөө нэмэгдэхийн хэрээр банк, хөрөнгө оруулалтын сан, үнэт цаасны зах зээл, хөгжлийн санхүүжилтийн байгууллагуудын оролцоо өргөжих боломж бүрддэг.

ТХХТ-ийн төслүүдэд:

1. Дотоодын хөрөнгө оруулалт;
2. Гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт;
3. Төслийн санхүүжилт (Project Finance);
4. Инфраструктурын бонд;
5. Ногоон болон тогтвортой хөгжлийн санхүүжилт зэрэг эх үүсвэрийг ашиглах боломж нэмэгдэнэ.

Хөрөнгө оруулагчдын итгэлийг нэмэгдүүлэх ач холбогдолтой бөгөөд хөрөнгө оруулагчдын хамгийн их анхаардаг асуудал бол хууль эрх зүйн тогтвортой байдал, гэрээний хэрэгжилт, төрийн бодлогын залгамж чанар байдаг. Иймд эдийн засгийн эрх чөлөөний зарчмууд бодитой хэрэгжсэнээр:

1. Хөрөнгө оруулалтын эрсдэл буурна;
2. Санхүүжилтийн өртөг багасна;
3. Гадаад, дотоодын хөрөнгө оруулалт нэмэгдэнэ;
4. Нийслэлийн хөгжлийн төслүүдэд хувийн хэвшлийн оролцоо өргөжинө.

"Улаанбаатар түншлэл төв" ХХК нь нийслэлийн хэмжээнд төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийн төсөл санаачлах, хөгжүүлэх, хөрөнгө оруулалт татах, төсөл бүтэцжүүлэх, хувийн хэвшлийн оролцоог дэмжих дараах чиглэлээр ажиллаж байна.

1. ТХХТ-ийн төслүүдийг хөгжүүлэх;
2. Хөрөнгө оруулагчидтай хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх;
3. Төслийн санхүүгийн болон эрх зүйн бүтэц боловсруулах;
4. Эрсдэлийн зөв хуваарилалтыг хэрэгжүүлэх;
5. Нийслэлийн тогтвортой хөгжлийг дэмжих хөрөнгө оруулалтыг татах зорилтын хүрээнд үйл ажиллагаагаа хэрэгжүүлж байна.

Эдийн засгийн эрх чөлөөний тухай хуулийн үзэл баримтлал нь Улаанбаатар хотын хөгжлийг хурдасгах, хувийн хэвшлийн оролцоог нэмэгдүүлэх, иргэдэд чиглэсэн чанартай үйлчилгээ бий болгох чухал үндэс суурь болж байна. Нийслэлийн хөгжилд төр, хувийн хэвшлийн үр дүнтэй түншлэл улам бүр чухал байр суурь эзлэх болно.