Speerpunten van het ACM-toezicht op de digitale economie in 2026

Van socialemediabedrijven en webshops tot clouddiensten: digitalisering biedt kansen, maar vraagt ook om scherp toezicht om markten goed te laten werken, voor mensen en bedrijven. In haar 'Focus op digitale economie 2026' maakt de Autoriteit Consument & Markt (ACM) duidelijk waar zij het verschil wil maken. De toezichthouder richt zich komend jaar met name op de digitale weerbaarheid van Nederland en Europa, meer zeggenschap voor gebruikers over eigen data, en een toegankelijke en veilige online omgeving voor iedereen. De publicatie is een verdieping op de 'ACM Agenda' die de toezichthouder dit jaar op 26 januari 2026 publiceerde.

Martijn Snoep, bestuursvoorzitter van de ACM: "Digitale technologie is onmisbaar voor onze economie en samenleving. De huidige geopolitieke ontwikkelingen laten zien hoe belangrijk het is om niet volledig afhankelijk te zijn van enkele grote bedrijven met hoofdkantoren buiten de EU en meer grip te krijgen op onze digitale infrastructuur. Digitale autonomie begint bij markten waarin organisaties kunnen kiezen en overstappen naar bedrijven die hieraan bijdragen. Daarom zet de ACM zich ervoor in om digitale markten meer open te maken."

Digitale autonomie en weerbaarheid

De afhankelijkheid van grote, veelal niet-Europese techbedrijven vraagt om stevig toezicht: om misbruik te voorkomen, concurrentie te waarborgen en onze geopolitieke kwetsbaarheid te verkleinen. De ACM gaat onderzoeken waar bedrijven en organisaties tegenaan lopen als zij hun afhankelijkheid van bepaalde cloud- en ICT-diensten willen verminderen en komt met aanbevelingen voor beleidsmakers om de digitale autonomie van Nederland en Europa te vergroten. Ook op de binnenlandse markt houdt de ACM vinger aan de pols. Zo is de toezichthouder een onderzoek gestart naar de digitale leermiddelen in het voortgezet onderwijs.

Data delen

Sinds november vorig jaar is de ACM bevoegd om toezicht te houden op de naleving van de Europese Data Act. Met deze wet krijgen gebruikers meer controle over gegevens uit 'slimme apparaten'. Ook wordt het makkelijker om te wisselen tussen cloudproviders en om verschillende clouddiensten aan elkaar te koppelen. Dit biedt kansen voor meer concurrentie en innovatie. De ACM vindt het belangrijk dat bedrijven en mensen goed op de hoogte zijn van de rechten en plichten uit de Data Act en zet daarom ook komend jaar sterk in op voorlichting. De ACM komt met een leidraad voor fabrikanten en andere datahouders. Daarnaast start zij een marktverkenning naar datadelen in de automotive sector, om te onderzoeken wat daar de kansen en uitdagingen zijn.

Veilige en betrouwbare online omgeving

Wat offline verboden is, is ook online illegaal. De bescherming van minderjairgen is daarbij voor de ACM een belangrijk speerpunt. De ACM onderzoekt momenteel of de online platforms Snapchat en Roblox voldoende maatregelen nemen om minderjarigen te beschermen. De ACM vervolgt in 2026 ook het onderzoek naar webhostingdiensten. Webhosters - die ervoor zorgen dat websites en webapplicaties op servers draaien - hebben de verantwoordelijkheid meldingen over illegale inhoud snel en adequaat te behandelen. In het kader van de gemeenteraadsverkiezingen zet de ACM extra in op voorlichting aan (kandidaats-)raadsleden over hun rechten onder de Digital Services Act (DSA) en signalen van overtredingen worden met prioriteit behandeld.

De toezichthouder ontvangt jaarlijks ook veel signalen over webshops, met name over 'dropshippers' die producten niet leveren, slechte producten leveren en over problemen met retourneren. Daarom gaat zij komend jaar webshops voorlichten over de regels waaraan zij moeten voldoen en gaat zij streng optreden tegen webwinkels die de consumentenregels overtreden. Ook kijkt de ACM naar bedrijven die zogenoemde deceptive designs of dark patterns inzetten. Deze technieken sturen gebruikers op zo'n manier dat ze andere keuzes maken dan wanneer ze volledig geïnformeerd zouden zijn. In 2026 richt de ACM zich in het bijzonder op misstanden in de gaming industrie, mede vanwege de welzijnseffecten op kinderen. Ook gaat de ACM door met het controleren op de digitale toegankelijkheid van webshops en andere online diensten. Dit is belangrijk, want circa 2,5 miljoen Nederlanders ervaren belemmeringen bij het gebruik van digitale diensten.

Nationale en internationale samenwerking

De ACM is bevoegd om in Nederland toezicht te houden op verschillende digitale wetten, waaronder de de Digital Services Act, de Data Act, de Digital Markets Act, de European Accessibility Act en de Platform-to-Business Verordening. Daarnaast zijn het algemene consumentenrecht en mededingingsrecht ook van toepassing in de online omgeving. Online misstanden raken vaak aan verschillende wettelijke regimes en digitale diensten worden vaak aangeboden door bedrijven buiten Nederland. Daarom werkt de ACM met andere Nederlandse toezichthouders, collega-toezichthouders in andere lidstaten en de Europese Commissie. De ACM is ook voorzitter van het Samenwerkingsplatform Digitale Toezichthouders (SDT), waarbinnen Nederlandse toezichthouders samenwerken om digitale markten goed te laten werken voor mensen en bedrijven.