Israël blijft bommen gooien, maar Libanese hulporganisatie gaat door... en vraagt onze steun

Het Israëlische leger bezet een deel van Libanon en bombardeert Beiroet, en dat terwijl het land al jaren geteisterd wordt door een diepe economische crisis. Dr. Jean El Cheikh, arts en voorzitter van de lokale hulporganisatie Secours Populaire Libanais, getuigt over het werk op het terrein en hoe we vanuit België kunnen helpen.

door Nicolas Pierre,
huisarts bij Geneeskunde voor het Volk,
22 april 2026

Wat is de situatie vandaag in Libanon?

Dr. Jean El Cheikh. We waren al sinds vorig jaar voorbereid op een nieuwe escalatie, een nieuwe Israëlische agressie. We stonden er dus beter voor dan het jaar ervoor, net als de meeste Libanese organisaties, zowel gouvernementele als niet-gouvernementele.

De humanitaire situatie blijft echter uiterst moeilijk. Verschillende families die de opvangcentra hadden verlaten om te proberen naar huis terug te keren, moesten snel rechtsomkeert maken: hun huizen en dorpen waren verwoest, er was niets meer over. Ze waren nog dezelfde dag terug en namen contact met ons op om hun verblijf te verlengen.

Ik wil daarbij vermelden dat er honderden, zo niet duizenden ontheemden zijn die niet in centra of bij ministeries of verenigingen worden opgevangen, maar rechtstreeks bij gastgezinnen.

Op sociaal vlak verkeerden veel Libanese gezinnen al in grote economische moeilijkheden, met of zonder oorlog, door de crisis die het land sinds 2019 doormaakt. Een gezin dat al nauwelijks rondkomt en twee of drie andere gezinnen opvangt, ziet zijn uitgaven fors stijgen: elektriciteit, water, gas, eten. Dat brengt heel wat sociale en economische problemen met zich mee.

Verschillende families die de opvangcentra hadden verlaten om te proberen naar huis terug te keren, moesten snel rechtsomkeert maken: hun huizen en dorpen waren verwoest, er was niets meer over.

Vandaag blijven we paraat. We werken aan een programma op middellange en lange termijn om te blijven standhouden en de mensen te helpen die steun nodig hebben om te overleven.

Wat doet het Secours Populaire Libanais op het terrein?

Dr. Jean El Cheikh. Van bij het begin hebben we verschillende opvangcentra geopend in onze eigen gebouwen, die we hebben omgevormd om families op te vangen die gevlucht waren uit verschillende dorpen in het zuiden van Libanon.

Zo openden we het centrum van Barja, in het oostelijke deel van de Chouf, vlak bij Saïda. Ongeveer 140 mensen werden er opgevangen in een school die omgebouwd was tot opvangcentrum. De klaslokalen werden ingericht voor meerdere families, en er werden allerlei activiteiten georganiseerd.

Vrijwilligers van het Secours Populaire waren dag en nacht aanwezig: maaltijden bereiden, spel- en educatieve activiteiten voor kinderen, opleidingen voor vrouwen. We probeerden de mensen zoveel mogelijk bezig te houden.

In het Libanese gebergte openden we ook het centrum van Mrouj, een gebouw van meerdere verdiepingen dat eigendom is van het Secours Populaire, en het centrum van Saoufar. Verder naar het oosten, in de Bekavallei, ving het centrum van Jdita ongeveer 150 mensen op, waaronder kinderen, vrouwen en ouderen. De aanpak was er vergelijkbaar, met vrijwilligers die permanent aanwezig waren.

Een verpleegkundige kwam om het leven tijdens een rit, verschillende ambulanciers raakten gewond. De bombardementen spaarden noch zorgverleners noch hulpverleners.

We waren ook actief in verschillende scholen om ontheemde families te begeleiden. In Tripoli, waar er geen formeel opvangcentrum was, werkten vrijwilligers rechtstreeks met families die bij mensen thuis verbleven. We fungeerden als schakel tussen de ontheemde families, de eerstelijnsgezondheidszorgcentra verbonden aan het ministerie van Volksgezondheid, de gemeenten en de lokale autoriteiten.

Samen met het ministerie van Sociale Zaken hebben we hulp rechtstreeks bij deze families gebracht, inclusief voedselhulp, tot aan het staakt-het-vuren van afgelopen donderdag.

Bij gebrek aan voldoende middelen, en om te vermijden dat mensen op straat terechtkwamen, hebben we daarna bepaalde centra gesloten en de families die nog niet konden vertrekken samengebracht in twee centra die nog steeds open zijn: Barja en Mrouj. De andere centra hebben hun gebruikelijke sociale en medische werking hervat.

We proberen ook gezinnen in nood minimaal te ondersteunen: gasbonnen, verwarmingshulp, steun voor elektriciteit en andere vormen van bijstand, terwijl we onze rol als schakel naar de publieke instellingen blijven vervullen.

Wat het ziekenhuis betreft: de ambulanciers van het Libanese Rode Kruis vroegen ons operationeel te blijven om te kunnen ingrijpen in de gebombardeerde zones. We zijn aan de zijde gebleven van de bevolking in het zuiden van Libanon: zorg voor gewonden, overdracht van ernstige gevallen naar andere ziekenhuizen, en opvang van slachtoffers die bij de bombardementen om het leven kwamen.

Een echt staakt-het-vuren blijft absoluut noodzakelijk. Europa en België hebben daarin een rol te spelen.

Het werk van onze ziekenhuisteams werd alom erkend. Ze bleven op post ondanks de dreiging en de bombardementen in de buurt. Een verpleegkundige kwam om het leven tijdens een rit, verschillende ambulanciers raakten gewond, en de bombardementen spaarden noch zorgverleners noch hulpverleners.

Hoe ziet u de solidariteit vanuit het buitenland? Hoe kunnen we u vanuit België helpen?

Dr. Jean El Cheikh. Wat betreft de huidige behoeften van het Secours Populaire Libanais en hoe u ons vanuit België kunt steunen: we geven vandaag de voorkeur aan financiële hulp. Omdat het verzenden van materiaal en medicijnen op veel hindernissen stuit - douane, luchthaven - kunnen we met geldschenkingen snel ter plaatse aankopen wat nodig is. Ondanks alles blijft de luchthaven open en functioneert het banksysteem nog.

Giften kunnen via crowdfundingcampagne van Viva Salud worden gedaan. (zie kader hieronder)

Een echt staakt-het-vuren blijft uiteraard absoluut noodzakelijk. Europa en België hebben daarin een rol te spelen.

Steun dringende gezondheidszorg in Libanon